In 1971 ging de film Eat The Document van Bob Dylan in première. Redelijk opmerkelijk, omdat de opnames al vijf jaar eerder waren gemaakt. De documentaire werd geregisseerd door de onvolprezen D.A. Pennebaker, die Dylan volgt tijdens zijn eerste elektrische tournee door het Verenigd Koninkrijk. Een jaar eerder had de filmmaker de muzikant ook al gevolgd, toen met de film Dont Look Back als resultaat.

Halverwege de jaren zestig maakte Dylan veel tongen los, toen bekend werd dat hij van akoestische folkmuziek was overgestapt naar elektrische rockmuziek. Voor de 25-jarige muzikant was dat geen reden om de confrontatie met zijn fans te vermijden. Integendeel. Manager Albert Grossman plande tournee na tournee; een bijna onmogelijke tour de force leidde Dylan in mei 1966 langs de Britse concertzalen.

Tijdens deze tournee werd Dylan bijgestaan door de begeleidingsband van Ronnie Hawkins, die toen nog The Hawks heetten. Drummer Levon Helm was tijdelijk uit de band gestapt omdat hij niet meer tegen het boegeroep kon; hij werd vervangen door Mickey Jones. En ja, het is ook deze tournee waarbij Dylan werd uitgemaakt voor “Judas!”, tijdens het optreden in de Manchester Free Trade Hall (17 mei 1966).

Net als een jaar eerder, toen de zanger nog met alleen zijn gitaar de wereld over trok, werd de tournee op tape vastgelegd door de Amerikaanse filmmaker D.A. Pennebaker. De bedoeling was dat voor de 1966-tournee een documentaire gemaakt zou worden voor de zender ABC Television. Die deadline werd niet gehaald, vanwege Dylans mysterieuze motorongeluk.

Na dat ongeluk werd de eerste versie van Eat The Document, gemonteerd door Pennebaker zelf, in de ijskast gezet. Dylan had inmiddels een vrij lege agenda, vanwege het annuleren van alle resterende optredens. Die tijd vulde hij met het opnemen van demo’s in de kelder van Big Pink, maar ook met het zelf monteren van deze tourdocumentaire. De Pennebaker-versie vond Dylan teveel lijken op Dont Look Back (ja, ‘Dont’ schrijf je in deze filmtitel inderdaad zónder de apostrof!).

Hoewel de opnames dus zijn gemaakt tijdens een tournee, gaat Eat The Document niet over de optredens. De eigenzinnige kunstenaar Dylan wilde van deze film vooral een weergave van practical jokes en surrealistische voorvallen maken. Het is typerend voor Dylan als filmmaker: ook Dont Look Back en Renaldo & Clara zijn geen tourverslagen, maar absurde rolprenten.

Nog één ding over de beruchte scène van Dylan met John Lennon: in een limousine zette de Beatle de Amerikaan aan tot drank- en drugsgebruik. Het is maar net welke versie je van de film hebt, om deze lange scène te zien. Is het in scene gezet of ging het er werkelijk zo aan toe? Ach, misschien sluit het ene het andere niet uit. Maar misschien doet het er ook niet helemaal toe wat ‘de waarheid van 1966’ was.

Pas in 1971 verscheen Eat The Document alsnog, maar de documentaire werd niet uitgezonden door ABC. De televisiezender vond het te onbegrijpelijk, een kritiek die geldt voor vrijwel alle films waar Dylan de regie, script en/of hoofdrol voor verzorgd heeft. Sindsdien circuleert de film in verschillende bootleg-versies rond; regisseur Martin Scorsese maakte gebruik van deze opnames voor zijn indrukwekkende documentaire No Direction Home.