Het tweede album van de Britse heavy metalband Black Sabbath, Paranoid getiteld, werd op 18 september 1970 uitgebracht op het label Vertigo. Het was de opvolger van debuutalbum Black Sabbath, dat ruim een half jaar eerder, op 13 februari 1970, was verschenen.

Black Sabbath werd in 1968 opgericht en is afkomstig uit de wijk Aston in de industriestad Birmingham. De originele line-up bestaat uit gitarist Tony Iommi, bassist Geezer Butler, zanger Ozzy Osbourne en drummer Bill Ward. Tussen 16 en 21 juni 1970 werden de opnames voor het album gemaakt in de Regent Sound Studios en de Island Studios in Londen, met opnieuw Rodger Bain in de producersstoel.

De band wilde het album de titel War Pigs meegeven, naar de opener van kant 1. Deze song was nogal kritisch over de Vietnamoorlog en de platenbazen vonden dit geen goed idee. Vandaar dat de titel werd gewijzigd in Paranoid. Overigens wordt dit ontkend door Ozzy in zijn autobiografie “I Am Ozzy”. Volgens hem heeft de wijziging niets te maken met de Vietnamoorlog. De werkelijke reden is volgens Ozzy dat de platenmaatschappij het album dezelfde titel wilde meegeven als de hitsingle Paranoid, die de hitlijsten al had beklommen.

Het album bevat acht songs, vier per kant en in lengte variërend van 2:30 tot 7:57 minuten; in totaal duurt het album 42:07 minuten. Op één na (afsluiter Fairies Wear Boots, door Butler en Ozzy Osbourne) zijn alle teksten geschreven door Geezer Butler. Alle muziek wordt toegeschreven aan de hele band, al zijn de klassieke riffs natuurlijk van de hand van Tony Iommi.

Op het album staan enkele van de beroemdste Black Sabbath-songs, zoals opener War Pigs, Iron Man en natuurlijk de titelsong, die ook als single een groot succes was: nummer 4 in de Britse hitparade, nummer 2 in de Veronica Top 40 en zelfs nummer 1 in de Duitse Musikmarkt Top 100. Ook de B-kant van de single mag er zijn, The Wizard (niet op het album). De single had, zoals veel op het Vertigo-label in die tijd, het ‘psychedelische’ Swirl-label waarbij, als de single werd gedraaid, het leek alsof het label zelfstandig draait. In 2010 werd een dvd uitgebracht in de Classic Albums-serie, waarin de bandleden en anderen uitgebreid vertellen over de opnames van het album.

Paranoid was de laatste song die werd opgenomen en dit was op aandrang van de platenmaatschappij, die een single wilde hebben. Volgens Bill Ward speelde Tony Iommi de lick van de song voor, waarna besloten werd deze op te nemen. In nog geen 25 minuten stond de track op de band. Het nummer Paranoid wordt beschouwd als een van de allerbeste heavy metal-songs ooit en staat ook elk jaar vrij hoog op de Top 2000 van Radio 2 (ooit op 42, afgelopen jaar op 104) en wordt nog steeds regelmatig gedraaid op zowel diverse radiostations als op clipzenders.

Alle bezettingen van Black Sabbath speelden een of meer songs van het album tijdens concerten. In elk geval werd Paranoid gespeeld, vaak als toegift. Naast Ozzy Osbourne (die de song ook altijd tijdens zijn soloconcerten zong) werd Paranoid gezongen door Ronnie James Dio (ook toen hij als zanger van Heaven And Hell optrad), Ian Gillan, Glenn Hughes en Tony Martin.

Paranoid was een groot commercieel succes voor de band: nummer 1 op de Britse albumlijst (tot aan de release van het album “13” in 2013 de enige Britse nummer 1 notering van de band), nummer 2 in Nederland en nummer 5 in Noorwegen. In de States werd nummer 12 bereikt. In het Verenigd Koninkrijk leverde het album de gouden status op, in Canada platina en in de VS maar liefst 4x platina.

In 1986 bracht Castle Communications het album op cd uit. De originele plaat in dezelfde songvolgorde, met een live-opname van Wicked World als bonustrack. In 2009 werd een Deluxe Edition uitgebracht, bestaand uit drie discs: disc 1 het originele album, disc 2 bevat de quadrafonische versie op dvd en op disc 3 zijn alternatieve en instrumentale versies van de acht songs te beluisteren.