“What is this shit?!” Recensent Greil Marcus van Rolling Stone laat weinig te wensen over. De nieuwe dubbel-lp van Bob Dylan, Self Portrait, is verre van wat in 1970 wordt verwacht van de al legendarische zanger. De tracklist telt vooral veel covers en wat live-opnames van het festival Isle Of Wight. Het lijkt erop alsof de liedjessmid er met de pet naar heeft gegooid met dit nieuwe album.

De voorganger Nashville Skyline lag nog maar koud twee weken in de winkel of Bob Dylan trok alweer de studio in voor een nieuw album. Producer Bob Johnston herinnert zich deze sessies goed. “Dylan kwam binnen en vroeg: ‘Wat denk je ervan om wat nummers van anderen op te nemen?’ Ik dacht dat het een goed idee was… Hij kwam naar de studio met oude boeken en Bijbels en begon aan de opnames.”

Voor die opnames wilde Dylan terugkeren naar countrymuziek. Overigens had hij weinig inspiratie, omdat hij kampte met een writer’s block (“geheugenverlies” noemde Dylan het). Ook ontbrak het hem aan tijd: zijn vrouw Sara gaf hem een week ‘verlof’ om de studio in te duiken. Het is nog steeds Dylans “huisvaderperiode”, nadat hij zich uit de publieke wereld heeft teruggetrokken na een vreemd motorongeluk.

Geen van de opgenomen liedjes beviel platenmaatschappij Columbia. Ondertussen speelde Dylan samen met The Band op het festival Isle Of Wight, een van de optredens uit die periode. Een samenwerking met The Byrds, die groot zijn geworden met songs van Dylan, liep op niets uit. Een klein jaar na de eerste sessies, in maart 1970, vonden de laatste opnames plaats.

Onder meer The Boxer (met de tweede stem, óók door Dylan gezongen), Pretty Saro en Thirsty Boots werden opgenomen. Een week later werden nog overdubs toegevoegd. Dylan besloot er een ‘bootleg’ van te maken, een allegaartje met zelfgekozen countrysongs en live-materiaal. Bij gebrek aan beter materiaal na een jaar voorbereiding, besloot Columbia de nieuwe plaat maar uit te geven.

Self Portrait kreeg dit album als titel mee. Met inderdaad een geschilderd zelfportret door Dylan. De liedjes waren gezongen met zijn honingzoete stem. Zijn woordloze Wigwam werd in de Lage Landen zijn hoogst genoteerde ‘hitsingle’: een viere plaats in Vlaanderen, een derde notering in Nederland.

Dylan wilde zich met dit album vervreemden van zijn publiek, dat hem bleef claimen voor hun eigen hokje. Die vervreemding is gelukt, getuige The Bootleg Series vol. 10: Another Self Portrait. Op deze ‘bootleg’ staan afgekeurde en kale versies van songs uit de Self Portrait-periode. Juist die onbekende versies zijn mooier en beter dan de originele liedjes van de dubbel-lp, om niet te zeggen: wonderschoon.

Hoe het ook zij, na het verschijnen van Self Portrait kwam het geheugen van Dylan weer terug. Zijn writer’s block was opgeheven, en vier maanden later lag de opvolger New Morning al weer in de winkels.