Op 25 maart 1972 wordt het album Machine Head van Deep Purple uitgebracht op het Purple Records-label (wereldwijd) en Warner Brothers in Noord-Amerika en Japan. Het is de zesde langspeelplaat van de band en de derde van de Mark II-bezetting. De grootste klassieker op deze lp is zonder enige twijfel de bekendste song van Deep Purple: Smoke On The Water.

Voor de opnames trokken de bandleden naar de Zwitserse mondaine stad Montreux, alwaar ze in de maand december van 1971 noodgedwongen in het leegstaande Grand Hotel aan het werk moesten. Omdat Ian Gillan een leveraandoening (hepatitis) had opgelopen, werd een geplande Amerikaanse tournee uitgesteld en werd besloten om in plaats daarvan toch aan de opnames te beginnen. Het originele plan was om die in het plaatselijke Casino (onderdeel van een groot complex met casino’s, restaurants, e.d.) te maken. Maar helaas werd dat gebouw op 4 december door brand verwoest nadat een fan tijdens het concert van Frank Zappa & The Mothers Of Invention een vuurpijl afschoot, waardoor de hele zaal en omliggende gebouwen in brand vlogen. Wonder boven wonder raakte er niemand gewond of gedood. Deep Purple was ook bij dit concert aanwezig, de dag erna zouden ze met de opnamesessies gaan beginnen.

Voor de opnames was de Rolling Stones Mobile Studio afgehuurd en de hotels waren ook geboekt, waarna besloten werd een andere opnamelocatie te zoeken, wat dus uiteindelijk het eerder genoemde hotel werd. Tussen 6 en 21 december werden de songs vastgelegd door technicus Martin Birch. Voor de productie tekenden de vijf bandleden, die ook voor alle songs als schrijvers verantwoordelijk waren. Voor de mix trokken Martin Birch en Deep Purple naar de De Lane Lea Studio in het Londense stadsdeel Wembley. Evenals de voorgaande twee albums Deep Purple In Rock (1970) en Fireball (1971) werd Machine Head gemaakt door de Mark II-bezetting van Deep Purple, bestaande uit Ian Gillan (zang), Roger Glover (basgitaar), Ritchie Blackmore (gitaar), Jon Lord (orgel, keyboards) en Ian Paice (drums, percussie).

Machine Head bevat zeven songs, zoals gemeld door de bandleden gezamenlijk geschreven, Ian Gillan is verantwoordelijk voor het grootste deel van de teksten. De totale speelduur is 37:25, de langste track is Lazy (7:19) en de kortste is Never Before (3:56), wat dan ook de logische keuze voor de eerste single was; deze werd op 18 maart 1972 uitgebracht. Later werden ook Highway Star en Smoke On The Water, beide in verkorte versies op single uitgebracht. Kant A opent met Highway Star, gevolgd door Maybe I’m A Leo, Pictures Of Home en Never Before. Kant B begint met Smoke On The Water, gevolgd door Lazy en Space Truckin’. Live werden de meeste van de songs flink uitgerekt, zoals te horen is op de live-dubbelaar Made In Japan, die in december 1972 werd uitgebracht.

Het album werd goed ontvangen door pers en publiek; uiteindelijk is Machine Head het bestverkochte Deep Purple-album. Het bereikte de nummer één-positie op de albumlijsten in het Verenigd Koninkrijk (en een gouden plaat), Canada, Denemarken, Frankrijk (2x goud voor 200.000 exemplaren), Finland, West-Duitsland en Italië. In ons land was nummer twee de hoogste notering. In de VS werd nummer zeven in de Billboard 200 bereikt en daar werden minstens twee miljoen exemplaren verkocht, vandaar dat de band er twee platinaonderscheidingen voor ontving.

Machine Head werd uitgebracht op vinyl (doorgaans een enkele hoes, in sommige landen met klaphoes), muziekcassette, ‘reel-to-reel tape’ en 8-track cassette. Er werd ook een quadrafonische versie op vinyl, tape en 8-track uitgebracht. In 1986 bracht EMI het album op cd uit, in 1996 bracht Warner Brothers/WEA in Japan een geremasterde cd uit. Een jaar later werd door het toen 100 jaar bestaande EMI een 25th Anniversary Edition op dubbel-cd uitgebracht. Op disc 1 het originele, door Roger Glover geremixte, album plus als bonustrack de mooie ballad When A Blind Man Cries, die indertijd door Ritchie Blackmore geweigerd werd om het album te completeren. Deze song stond wel op de B-kant van de single Never Before. Op disc 2 staan tien tracks die Glover remixte en remasterde (zijn basspel is daarop duidelijk naar voren gebracht in de mix): alle zeven albumtracks, met soms andere arrangementen en solo’s en verder When A Blind Man Cries en twee quadrafonische mixen: Maybe I’m A Leo en Lazy.

In 2001 kwam het album uit als dvd-audio (met een 5.1 mix) en in 2003 een multichannel SACD (super audio cd). In 2012 bracht EMI/Purple Records de 40th Anniversary Edition uit in diverse ‘formaten’, zoals een boxset met daarin de 25th Anniversary cd’s, een cd met de quadrafonische versie van het album, een live-concert uit 1972 plus een dvd met daarop de originele versie in stereo (2012 remaster), de quadrafonische versie in DTS 5.1 surround en Dolby Digital 5.1 plus de quadrafonische bonustracks op de 25th Anniversary Edition in diezelfde surround sounds.