Op 10 maart 1972, vandaag 45 jaar geleden, wordt het album Thick As A Brick van Jethro Tull uitgebracht op het Chrysalis-label in Europa en op Reprise in Noord-Amerika, Japan en Australië en Nieuw-Zeeland.

Het is de vijfde studiolangspeler van de band onder leiding van Ian Anderson, die er na voorganger Aqualung zo ongeveer van beschuldigd werd een progressief conceptalbum te hebben gemaakt. Anderson ontkende dit in alle toonaarden en was wars van dit in zijn ogen hoogdravende gedoe waaraan andere bands zich volgens hem schuldig maakten. Als reactie hierop wilde hij een soort parodie op een conceptalbum maken: “I’ll give you the mother of all concept albums!” Volgens velen is dit de eerste progressieve rockplaat van Jethro Tull.

De opnames werden in de maand december van 1971 gemaakt in de Morgan Studios in Londen, met Ian Anderson en Terry Ellis als producers. Voordat de opnames begonnen, was de band twee weken lang druk bezig met het repeteren van het materiaal, waarbij ze gebruikmaakten van de The Rolling Stones ‘basement studio’ in Bermondsey. Jethro Tull bestond tijdens de opnames van Thick As A Brick uit de volgende muzikanten: Ian Anderson (zang, dwarsfluit, akoestische gitaar, viool, saxofoon, trompet), Martin Barre (elektrische gitaar, luit), Barriemore Barlow (drums, pauken, percussie), Jeffrey Hammond-Hammond (basgitaar, gesproken woord) en John Evan (orgel, piano, klavecimbel). Ian Anderson schreef alle muziek, hoewel de overige bandleden ook zeker inspraak hadden over de invulling van hun instrumenten. De tekst is van Gerald Bostock, oftewel Ian Anderson zelf (zie verderop).

Eén song
Het was begin jaren ‘70 niet ongebruikelijk om ellenlange songs te maken, die vaak een hele plaatkant duurden. Ian Anderson ging bij dit album helemaal over de top, daarom besloot hij om Thick As A Brick als één nummer te schrijven. Het album bestaat dus eigenlijk maar uit één song, Thick As A Brick getiteld, die op de oorspronkelijke vinyluitgave werd verdeeld over kant A (part 1) en kant B (part 2). Als er in 1972 al cd’s waren geweest, dan was het vrijwel zeker als één track geworden, nu moest het stuk vanwege de beperkingen van de lp als het ware in tweeën geknipt worden. Beide kanten duren ongeveer twintig minuten, de totale speelduur van het origineel is 43:46. De muziek op het album is heel gevarieerd en zowel rustig als heavy progrock, zoals dat sindsdien genoemd wordt.

Bijna even legendarisch als de muziek is de verpakking. De originele hoes werd gepresenteerd als een krant (The St. Cleves Chronical, gedateerd op 7 februari 1972) die kon worden opengevouwen tot een twaalf pagina’s tellende krant (op het Britse tabloid formaat). Op die krantenhoes prijkt een afbeelding van de fictieve achtjarige scholier Gerald Bostock, die een humoristisch gedicht over ‘de jeugd’ had ingestuurd, met als titel ‘Thick As A Brick’. De tekst van dit gedicht is precies de tekst van het hele album! Vanwege de humor en ironie die in Thick As A Brick is verstopt, is enige overeenkomst met het werk van Monty Python uit dezelfde tijd zeker niet toevallig. In latere persingen was de ‘echte krant’ verdwenen en stond alleen een gedeelte van de voorkant op de hoes afgedrukt. Originele exemplaren zijn dan ook steeds meer waard geworden. Toen ondergetekende Ian Anderson in 1993 mocht interviewen en hem na afloop vroeg zijn exemplaar te signeren, zei Anderson dat hijzelf geen exemplaar van de originele versie meer bezat, hij had ze allemaal weggeven in de loop der jaren…

Reacties
Eigenlijk had het album al op 25 februari 1972 in de winkels moeten liggen, maar vanwege een langdurige mijnwerkersstaking in het Verenigd Koninkrijk lukte dat niet, vandaar dat de release werd uitgesteld tot 10 maart. De pers was over het algemeen erg lovend over het album, al waren er ook critici die er niet zo positief over schreven. De verkoopcijfers gingen ook meteen hard, ondanks dat er geen single kon worden uitgebracht, vanwege de lange speelduur. Dat het album een groot succes werd, blijkt wel uit het feit dat het in diverse landen de eerste plaats op de albumlijsten behaalde: Australië, Canada, Denemarken en de Verenigde Staten. In ons land en in Noorwegen was nummer drie de hoogste notering, in Duitsland en Italië nummer twee en in Groot-Brittannië was nummer vijf de hoogste positie. In 1972 kreeg de band een gouden plaat in de VS uitgereikt, voor de verkoop van minstens 500.000.

In 1985 kwam het album voor het eerst op cd uit, met beide plaatkanten tot één track samengevoegd. In 1989 kwam er een zogenaamde MFSL(Mobile Facility Sound Lab)-versie uit en in 2002 de 25th Anniversary, waarop naast het geremasterde originele album (hoewel doorlopend toch als twee tracks) een live-opname uit de Madison Square Garden in New York uit 1978 en interviews met Ian Anderson, Martin Barre en Jeffrey Hammond-Hammond. In 2012 kwam de 40th Anniversary Edition uit, met een nieuwe stereo remix van Steven Wilson die ook een 5.1 surround mix maakte die op de bijgaande audio-dvd staat. Ian Anderson bracht in 2012 onder eigen naam het vervolg op Thick As A Brick uit, onder de titel Thick As A Brick II: Whatever Happened to Gerald Bostock? Hiermee werd het verdere leven van Bostock verteld, deze keer verdeeld over dertien songs, met een speelduur van 53:45. Op de 2-disc versie staan op de dvd een 24-bit stereo mix, een 5.1 surround mix, de ‘making of’ video, interviews, studio-opnames, etc.