Een artiest die 55 jaar geleden zijn allereerste album uitbracht, heeft natuurlijk ook een heleboel concerten gegeven. En weinig muzikanten kunnen terugblikken op zoveel (om verschillende redenen) memorabele shows als levende legende Bob Dylan. Van een optreden voor een klein publiek in 1961 tot en met de Woodstock-herkansing: dit zijn de tien meest onvergetelijke momenten uit de live-carrière van een artiest die nog altijd op spraakmakende wijze de wereld over toert!

1961: het concert dat Bob Dylan een platencontract opleverde

Begin jaren zestig vertrekt de jonge Robert Allen Zimmerman uit Hibbing, Minnesota, om ‘het’ te gaan maken als folkartiest. En om zijn grote idool Woody Guthrie te ontmoeten in het Creedman State Hospital. Als artiest treedt de jonge Bob op in verschillende koffiehuizen, waarbij hij gelijk ook wat pseudoniemen probeert. Zo is hij te horen als Elston Gunnn en Blind Boy Grunt. Het meest senang voelt hij zich bij ‘Bob Dylan’. Onder die naam, waarin hij in augustus ’62 zijn naam officieel laat wijzigen, timmert Robert het meest aan de weg. Zo is hij onder meer te horen als mondharmonica-speler op het derde album van Carolyn Hester, wat de eerste lp van haar is bij Columbia Records. Niet veel later, op 29 juli 1961, verzorgt Bob Dylan het voorprogramma van The Greenbriar Boys in Gerdes Folk City. Recensent Robert Shelton van The New York Times wijdde er vrijdag 29 september 1961 een artikel aan, op basis waarvan Dylan een platencontract kreeg aangeboden bij Columbia Records, van talentenjager John Hammond. (FT)

1964: Philharmonic Hall

Een optreden dat een beetje Dylan-fan maar al te goed kent, want opnames van het akoestische concert in de Philharmonic Hall op 31 oktober 1964 verschenen als de zesde aflevering in de bejubelde Bootleg Series. Het album laat perfect de nieuwe richting horen die de jonge held destijds insloeg: naast de verwachte protestsongs waar velen hem mee associeerden, laat Dylan ook iets luchtiger materiaal horen, waaronder It Ain’t Me, Babe, Mr. Tambourine Man en All I Really Want To Do. De zanger was ook bijzonder goedgemutst, want de humoristische aankondigingen en de plezierige duetten met Joan Baez maken Live 1964 tot een van Dylans meest vermakelijke live-albums. (DG)

1965: Dylan ‘gaat elektrisch’ tijdens het Newport Folk Festival

Over nieuwe richtingen gesproken… Dylan wist natuurlijk pas echt veel van zijn fans van zich te vervreemden dankzij zijn legendarische optreden tijdens het Newport Folk Festival in 1965. Er is al ontzettend veel geschreven over dit concert, waarvan je beelden kunt terugvinden in de Murray Lerner-documentaire The Other Side Of The Mirror. Bijgestaan door onder anderen Butterfield Blues Band-gitarist Mike Bloomfield speelde Dylan zijn rocksongs Maggie’s Farm en Like A Rolling Stone, en dat kwam hem op boegeroep en gejoel uit het publiek te staan. Of het daadwerkelijk aan de nieuwe muzikale richting lag (of nou ja, ‘nieuw’… zijn single Mixed-Up Confusion uit 1962 was ook al opgenomen met een band) of aan het slechte geluid, daar valt over te discussiëren, maar het was zeker niet de laatste keer dat die arme Bob het zwaar te verduren kreeg van zijn publiek… (DG)

1966: het ‘Judas’-concert

Halverwege de jaren zestig vindt Bob Dylan het tijd voor een grote muzikale ommekeer. Het is niet zo dat hij zijn akoestische gitaar aan de wilgen hangt. Wel is de tijd aangebroken om de teksten te vertolken met behulp van een rockband. In 1966 trekt Dylan de wereld over, waarbij hij zijn avondvullende shows in tweeën knipt. Voor de pauze speelt hij een akoestische set, na de pauze volgt het elektrische gedeelte, waarbij hij in de rug wordt gesteund door The Hawks, de voormalige begeleidingsband van rockabilly-zanger Ronnie Hawkins. De relatie met het oude folk-publiek wordt er tijdens de Europese tournee van 1966 niet beter op. De spanning tussen Dylan en de fans stijgt in Manchester tot een absolute climax. In de Manchester Free Trade Hall, 17 mei 1966, roept een fan vlak voor afsluiter Like A Rolling Stone “Judas!” Dylan als verrader! Dylan is niet makkelijk van zijn a propos te brengen. Hij reageert met “I don’t believe you. You’re a liar!” Vervolgens draait hij zich om naar zijn begeleiding en geeft een niet te missen opdracht: “Play it fucking loud!” Waarna drummer Mickey Jones op zijn snaredrum slaat en Like A Rolling Stone wordt ingezet. Twee maanden later gaat Dylan hard onderuit met zijn motor en worden alle afspraken met de buitenwereld geannuleerd. (FT)

1971: The Concert For Bangladesh

Weinig artiesten hebben zoveel comebacks (zowel artistiek als commercieel) op hun naam staan als Bob Dylan. In het geval van The Concert For Bangladesh ging het – min of meer – om een live-comeback. Na zijn mythische motorongeluk in 1966 trok de singer-songwriter zich terug uit het tourleven en het was voor veel fans dan ook spannend of de man écht op zou dagen tijdens het door George Harrison georganiseerde concert voor de bevolking van Bangla Desh (het voormalige Oost-Pakistan). Maar op 1 augustus 1971 stond hij er dan echt, voor het eerst op een Amerikaans podium in vijf jaar, als vanouds bewapend met akoestische gitaar en harmonica. Misschien hoorden de bezoekers van Madison Square Garden die dag niet de allerbeste Dylan-vertolkingen ooit, maar het was goed om hem weer terug te hebben. (DG)

1976: The Last Waltz

Na zestien jaar toeren was de rek er wel uit voor de mannen van The Band. Acht jaar lang waren zij de begeleiders van achtereenvolgens Ronnie Hawkins als The Hawks en Bob Dylan als The Band, de volgende acht jaar maakte The Band zelf naam als invloedrijke popgroep. Bij dat concert in Winterland in San Francisco, tijdens Thanksgiving 1976, passeerden talloze muziekvrienden de revue. Zo zien we uiteraard Ronnie Hawkins, maar ook Neil Diamond, Neil Young en Muddy Waters. Als afsluitende artiest mocht Bob Dylan de show komen afsluiten. Groots, want het was immers dankzij Dylans overstap naar de elektrische muziek en diens motorongeluk, dat The Band op eigen benen ging staan. Liefst vijf nummers mocht Dylan ten gehore brengen, waaronder Baby, Let Me Follow You Down (een mooie verwijzing naar de concerten uit ’66) en Forever Young van Planet Waves, het enige studio-album van Dylan & The Band. Mooie uitvoeringen, maar er was nog wel wat gedoe met de opnames van regisseur Martin Scorsese. Dylan zelf was bezig met zijn concertfilm Renaldo & Clara over The Rolling Thunder Revue, en The Last Waltz mocht geen concurrentie opleveren tussen beide muziekfilms. Vanwege de forse vertraging tussen beide films, was van enige concurrentie overigens geen sprake meer bij de release. (FT)

1978: San Diego

1978 is een productief jaar voor Bob Dylan. Sinds een jaar of vier heeft hij de smaak van het toeren weer te pakken en hij heeft in hetzelfde jaar ook weer een lp op de markt gebracht: Street Legal. Dylan mag de openbare weg weer op, en dat laat hij ook weten! Zo geeft hij een handvol optredens in het Japanse Budokan en treedt hij voor het eerst op in Nederland. Dat concert in de Lage Landen is tevens het concertdebuut van het Rotterdamse voetbalstadion De Kuip. Er zullen hem veel attributen zijn toegeworpen tijdens die shows! Maar aan attributen doet Dylan niet, hij laat ze voor wat ze zijn. Tot dat optreden van 17 november 1978 in San Diego. Iemand uit het publiek gooit hem een zilveren kruis toe. Dylan pakt het op en stopt het in zijn portemonnee. Een paar dagen later treedt hij op in Arizona en merkt Dylan dat hij ‘iets’ nodig heeft. In zijn portemonnee vindt hij het kruisje, dat hij voor het optreden om zijn nek hangt. Het zijn deze dagen dat Bob Dylan in een hotelkamer van Arizona een ontmoeting heeft met Jezus Christus. Die ontmoeting zet Dylans leven totaal op de kop. Voor de zoveelste keer. (FT)

1985: Live Aid

‘Legendarisch’ wil natuurlijk niet altijd zeggen ‘legendarisch goed’. En die kwalificatie ging dan ook zeker niet op voor wat de spetterende finale van het Amerikaanse deel van het liefdadigheidsfestival Live Aid had moeten worden. Dylan en zijn twee beroemde begeleiders uit The Rolling Stones (Keith Richards en Ron Wood) hadden kennelijk het nodige gedronken voor hun optreden en werkten zich op heel rommelige wijze door onder meer Ballad Of Hollis Brown en Blowin’ In The Wind. Tot overmaat van ramp verkondigde ‘His Bobness’ ook nog eens dat hij het een goed idee zou vinden om een deel van de Live Aid-opbrengst te gebruiken om de schulden van Amerikaanse boeren af te betalen. Toch leverde dit debacle wel iets positiefs op: Dylans controversiële uitspraak inspireerde zijn goede vriend Willie Nelson om het festival Farm Aid te organiseren. (DG)

1992: The 30th Anniversary Concert Celebration

Begin jaren negentig leek de cirkel van Bob Dylans carrière rond. De zanger vierde zijn vijftigste verjaardag en het titelloze debuutalbum was dat jaar dertig jaar jong. Tel daarbij op dat de algemene maar nooit onderbouwde verwachting was dat Dylan zijn gitaar aan de wilgen zou hangen – reden genoeg om nog eens flink uit te pakken. En dus stonden talloze collega’s op het podium tijden dit Bobfest “to pay tribute to Bob Dylan through his own songs.” De zanger zelf mocht deze show afsluiten, wat hij geheel in stijl deed. Zijn eigen mini-set bestond uit twee nummers: Song To Woody, zijn eerste eigen compositie – geheel in stijl van de folktraditie was de melodie “geïnspireerd” op een lied van Woody Guthrie, en It’s Alright, Ma (I’m Only Bleeding). Het eerste nummer is op de officiële uitgaven weggeknipt. Na de grote finale met alle collega’s op My Back Pages en Knockin’ On Heaven’s Door, besluit Dylan dat het feest nog niet helemaal af is, hoewel het draaiboek dat wel aangeeft. Maar hij pakt zijn gitaar en besluit het feest met nog één nummer: Girl From The North Country. Je hebt immers wel te maken met Bob Dylan in eigen persoon. (FT)

1994: Woodstock ‘94

In 1969 schitterde Bob Dylan, de stem van zijn generatie, door afwezigheid tijdens Woodstock. 25 jaar later kreeg het historische festival een vervolg, met naast jongere helden ook enkele artiesten die de eerste keer al van de partij waren (o.a. Santana, CSN en Joe Cocker). Ditmaal liet ook Dylan zich strikken en samen met zijn vierkoppige band zette hij een uitstekende show neer. De uitvoering van Highway 61 Revisited haalde de tracklist van de Woodstock ’94-soundtrack en de bijbehorende concertfilm. Een mooie goedmaker dus. (DG)