Crazy Horse-gitarist Danny Whitten overleed veertig jaar geleden. Met die band maakte Neil Young natuurlijk albumklassiekers als Everybody Knows This Is Nowhere (1969), maar ook zonder de legendarische rocker was Crazy Horse actief. Het titelloze debuutalbum van de band uit 1971 bevatte onder meer Whittens beroemde I Don’t Want To Talk About It, later gecoverd door onder anderen Rod Stewart. Na Danny Whittens dood bleef Crazy Horse voortbestaan met gitarist Frank ‘Poncho’ Sampedro als vervanger. Dit jaar verschenen twee uitstekende studioalbums van Neil Young & Crazy Horse: Americana en Psychedelic Pill. Geen van de nummers daarvan haalden dit lijstje, maar dat zegt meer over hoe verschrikkelijk goed deze tien tracks zijn:

10. Shots

Wie zich een weg door Neil Youngs werk in de jaren tachtig heeft durven banen, zal het heel waarschijnlijk met ons eens zijn dat Re-Ac-Tor (1981) een van de weinige lichtpuntjes uit een mindere periode is. Young en Crazy Horse jammen erop los in het bizarre T-Bone (“Got mashed potatoes/Ain’t got no T-Bone”), maar de beste track op deze toch al onderschatte plaat is de laatste, Shots. Een snoeiharde rocksong die – zoals vele andere verborgen juwelen uit Youngs oeuvre – meer aandacht verdient.

9. Change Your Mind

Sleeps With Angels (1994) geldt als een van Youngs beste latere albums, waarvan veel songs – volgens velen – geschreven zijn naar aanleiding van de dood van Nirvana’s Kurt Cobain. Het bijna een kwartier durende Change Your Mind – waarin Young weer flink ruimte neemt voor zijn gitaarsolo’s – is een van de schitterendste tracks die Young ooit met Crazy Horse op plaat zette. Een uitstekende live in de studio opgenomen versie is te vinden op de videoband The Complex Sessions.

8. Powderfinger

Met deze live-favoriet opent de ‘elektrische’ kant van Rust Never Sleeps (1979). Kant 1 bestaat uit akoestische songs, maar op de andere zijde van de lp krijgt Young ondersteuning van Crazy Horse. Powderfinger – later ook de naam van een Australische rockband – werd ooit door Young aangeboden aan Ronnie Van Zant van Lynyrd Skynyrd. Zoals we allemaal weten, kwam Van Zant om bij een verschrikkelijke vliegtuigcrash, en heeft de band Powderfinger nooit opgenomen.

7. Fuckin’ Up

Ragged Glory (1990) was de beste plaat die Young met Crazy Horse maakte sinds Rust Never Sleeps. Het album bevatte de hardste rock die de band tot dan toe had laten horen, met onder meer de single Mansion On The Hill, twee tracks van tien minuten (Love To Burn en Love And Only Love) en het lompe Fuckin’ Up, met misschien wel de meest memorabele riff op het album. Fuckin’ Up is ook regelmatig door Pearl Jam gespeeld.

6. Cinnamon Girl

Was Youngs titelloze eerste soloalbum na het uiteenvallen van Buffalo Springfield nog een wat lauwe verzameling folk- en popsongs, met Everybody Knows This Is Nowhere (1969) revancheerde hij zich op grandioze wijze. Het album opent met de catchy rocker Cinnamon Girl, een van Youngs grote klassiekers. Een nog betere versie staat op Live Rust (1979). Prince nam later een eigen Cinnamon Girl op, maar dat was een totaal ander lied.

5. Hey Hey, My My (Into The Black)

Zoals op Freedom (1989) zowel een akoestische als elektrische versie staat van Rockin’ In The Free World, bevat ook Rust Never Sleeps twee verschillende versies van hetzelfde lied. My My, Hey Hey (Out Of The Blue) wordt op de eerste kant nog soloakoestisch uitgevoerd door Young, maar verandert in de afsluiter Hey Hey, My My (Into The Black) in een keiharde rocksong. Legendarisch zijn de regels “The king is gone but he’s not forgotten/Is this the story of Johnny Rotten?” en natuurlijk “It’s better to burn out than to fade away”, door Kurt Cobain gebruikt in zijn afscheidsbrief.

 

4. Cowgirl In The Sand

Een van de twee langere tracks op Everybody Knows This Is Nowhere (1969), met uiterst ongewone regels als: “Hello Ruby in the dust/Has your band begun to rust?” en “Purple words on a grey background/To be a woman and to be turned down.” Maar wat deze track echt geniaal maakt, zijn natuurlijk Youngs lange gitaarsolo’s. Toch blijft de compositie ook overeind in de kortere versie die The Byrds er in 1973 van maakte.

3. Down By The River

Als we heel eerlijk zijn is de meest pittige versie van Down By The River (het andere lang uitgesponnen lied op Everybody Knows This Is Nowhere) de live-uitvoering door Crosby, Stills, Nash & Young voor het televisieprogramma Music Scene in 1970. Toch zijn de albumversie en bijvoorbeeld de versie op Live At The Fillmore East 1970 door Neil Young & Crazy Horse terecht legendarisch.

2. Cortez The Killer

Het is vooral dankzij dit fenomenale epos dat het album Zuma (1975) tot Youngs beste werken gerekend wordt. Hoe goed de albumtrack ook is, het zijn vooral de liveversies van platen als Live Rust (1979) en Weld (1991) waarin Cortez The Killer echt tot leven komt. Zeker in die uitvoeringen behoren de gitaarsolo’s tot de beste uit de rockgeschiedenis.

1. Like A Hurricane

Hoewel het album American Stars ‘N Bars uit 1977 alleen op naam van Neil Young staat, werd hij voor Like A Hurricane begeleid door gitarist Frank Sampedro, bassist Billy Talbot en drummer Ralph Molina, oftewel Crazy Horse. Net zoals Cortez The Killer bevat Like A Hurricane enkele van de beste gitaarsolo’s ooit opgenomen. En ook van Like A Hurricane prefereren velen de liveversies van Live Rust en Weld boven de studio-opname. Live of studio, deze epische track blijft vijfendertig jaar na de oorspronkelijke release nog altijd verbijsteren.