1966 was het jaar waarin meerdere bands ‘volwassen’ werden en hun beste albums tot dan toe maakten. Een mooi voorbeeld daarvan is natuurlijk The Beach Boys, dat het meesterwerk Pet Sounds afleverde. Maar – om even iets meer in de rockhoek te blijven – ook de Stones en The Kinks kwamen met ijzersterke lp’s, die bovendien uitsluitend zelfgeschreven materiaal bevatten. Hieronder de tien beste platen uit ’66.

10. Cream – Fresh Cream

Het trio Jack Bruce, Ginger Baker en Eric Clapton debuteerde in december 1966 met een heerlijke bluesrockplaat, waarop laatstgenoemde zijn naam als gitaargod waarmaakte in tracks als Rollin’ And Tumblin’ en Spoonful. Ook zong hij de Robert Johnson-cover Four Until Late. Fresh Cream was een meer dan prima debuut, maar de band overtrof dit niveau een jaar later ruimschoots met opvolger Disraeli Gears. De hitsingle I Feel Free stond destijds niet op de Britse versie van Fresh Cream, maar was later wel op cd-remasters te vinden.

9. Donovan – Sunshine Superman

Hij lijkt tegenwoordig helaas wat vergeten te zijn, maar Donovan was in de jaren zestig natuurlijk een van de grote popsterren, dankzij grote hits als Universal Soldier, Mellow Yellow en Atlantis. De sympathieke Schotse zanger maakte in zijn hoogtijdagen ook een aantal uitstekende albums, waarvan Sunshine Superman vaak gekozen wordt als zijn beste. Donovan was met deze lp zelfs een van de eerste grote popacts die gebruik maakte van instrumenten als de sitar. De titelsong en Season Of The Witch (onder meer gecoverd door Al Kooper en Stephen Stills op het invloedrijke album Super Session) werden klassiekers.

8. The Byrds – Fifth Dimension

Na het vertrek van Gene Clark, tot dan toe de belangrijkste songwriter binnen The Byrds, was het aan de overige bandleden om zelf materiaal aan te leveren. Naast enkele covers (waaronder een snelle versie van Hey Joe) bestond het derde album Fifth Dimension vooral uit songs van Roger McGuinn en David Crosby. Zij deelden ook de credits met Gene Clark voor het schrijven van het beste nummer van de plaat: Eight Miles High. Die psychedelische single groeide uit tot een ware sixtiesklassieker. 5D (Fifth Dimension) en Mr. Spaceman werden eveneens (kleine) hits.

7. The Butterfield Blues Band – East-West

Een enorm invloedrijk album van een van de beste bluesbands van de jaren zestig. East-West was de tweede langspeler van The Butterfield Blues Band en helaas de laatste van de groep met snarenwonder Mike Bloomfield, die vervolgens The Electric Flag oprichtte. Deze plaat liet heel wat meer experiment horen dan het debuut van een jaar eerder, The Paul Butterfield Blues Band getiteld. In het dertien minuten durende titelstuk zijn bijvoorbeeld duidelijke jazzinvloeden waarneembaar. En de uitvoering van I Got A Mind To Give Up Living is zo mooi als bluesmuziek maar kan zijn.

6. The Mothers Of Invention – Freak Out!

Het was dankzij producer Tom Wilson (ook bekend van zijn werk met o.a. Bob Dylan) dat The Mothers Of Invention mocht tekenen bij het label Verve. De beste man dacht naar verluidt dat hij een blanke bluesband binnenhaalde, dus men zal nogal vreemd opgekeken hebben toen in juni 1966 de eerste plaat – een van de eerste dubbel-lp’s in de popgeschiedenis – Freak Out! in de winkel verscheen. Tegenwoordig zien we dit totaal vernieuwende werk als een van de belangrijkste debuutalbums aller tijden. Hilarische maffe popsongs als You’re Probably Wondering Why I’m Here worden afgewisseld met maatschappijkritische nummers als Trouble Every Day.

5. The Kinks – Face To Face

De plaat waarmee The Kinks een echte albumgroep werd, hoewel er in en na 1966 ook nog een heleboel prachtige singles verschenen die niet op de reguliere platen stonden – zoals het eerder in dat jaar verschenen Dedicated Follower Of Fashion. Face To Face was het meest consistente Kinks-album tot dan toe en bovendien de eerste lp met uitsluitend eigen composities van Ray Davies. Twee daarvan, Sunny Afternoon en Dandy, werden grote hits in Nederland, maar luister ook naar Too Much On My Mind, dat mooi gebruikt wordt in Wim Wenders’ film Der Amerikanische Freund.

4. The Rolling Stones – Aftermath

Het eerste album van The Rolling Stones met uitsluitend eigen composities van Jagger en Richards, en zonder twijfel de beste lp die de band tot dan toe had gemaakt. De Amerikaanse versie van Aftermath opende met Paint It, Black, maar ook op de UK-uitgave stonden een heleboel nummers die we inmiddels als klassiekers beschouwen, waaronder Mother’s Little Helper, Under My Thumb, Lady Jane en Out Of Time. Alleen het elf minuten durende Goin’ Home – waarvoor de band zich naar verluidt liet inspireren door de vergelijkbare jam Revelation van Love – is wat te veel van het goede.

3. John Mayall – Bluesbreakers With Eric Clapton

Naar Eric Claptons mening was zijn vorige band The Yardbirds te commercieel geworden met de single For Your Love. Bij John Mayall kon hij zich weer helemaal uitleven in de blues. Dankzij het voorbeeldige spel op de klassieker Bluesbreakers (bijvoorbeeld in de instrumental Hideaway) werd Clapton een gitaarheld. Niet verwonderlijk dat al snel de beroemde slogan ‘Clapton is God’ ontstond. Mayall vatte de kwaliteit van Bluesbreakers later goed samen in de liner notes van de remaster: “Eric’s spel is ongeëvenaard en je realiseert je dat het een van de beste bluesalbums is die hij ooit maakte. Het heeft de reputatie van een baanbrekend album gekregen en volgens mij is dat verdiend.”

2. Bob Dylan – Blonde On Blonde

De periode 1965-1966 was misschien wel de meest creatieve periode voor Bob Dylan. In die jaren maakte de singer-songwriter ‘elektrische’ muziek, wat onder meer Blonde On Blonde opleverde – volgens velen de eerste dubbelplaat uit de pophistorie. Just Like A Woman, I Want You en Rainy Day Women #12 & 35 werden hits, maar ook Sad Eyed Lady Of The Lowlands – dat een hele plaatkant beslaat – is onvergetelijk. De onlangs verschenen boxset The Cutting Edge (The Bootleg Series Vol. 12) geeft een heel aardig inkijkje in de totstandkoming van drie albums uit de eerder genoemde periode: Bringing It All Back Home, Highway 61 Revisited en dus ook Blonde On Blonde.

1. The Beatles – Revolver

Eerder in 1966 leverden de Amerikanen van The Beach Boys hun meesterwerk Pet Sounds af, maar op Britse bodem kwam een minstens zo revolutionaire lp tot stand: Revolver van The Beatles. Met Rubber Soul was de band een jaar eerder definitief ‘volwassen’ geworden en met dit zevende studioalbum werd de groei doorgezet. Psychedelisch getinte songs als Tomorrow Never Knows en George Harrisons Love You To lieten de ‘Fab Four’ van hun meest experimentele kant tot dan toe horen, terwijl onder meer For No One, Here There And Everywhere en Eleanor Rigby tot de allermooiste Lennon/McCartney-nummers behoren. Met bijna een hele lp vol met werk van dat niveau zie je een niemendalletje als Yellow Submarine graag door de vingers.