De legendarische Van Morrison wordt vandaag 68 jaar! Inmiddels heeft de Ierse topzanger ruim dertig studioalbums op zijn naam staan en de vorig jaar verschenen prachtplaat Born To Sing: No Plan B. bewijst – samen met een indrukwekkend optreden op North Sea Jazz 2012 – dat ‘Van The Man’ nog steeds in vorm is. Dat album haalde ons lijstje net niet, maar de tien onderstaande lp’s zijn dan ook stuk voor stuk onmisbaar voor de liefhebber:

10. His Band And The Street Choir (1970)

Met de twee meesterlijke voorgangers Astral Weeks (1968) en Moondance (1970) kan het vierde soloalbum van ‘Van The Man’ zich natuurlijk niet meten, maar His Band And The Street Choir (werktitel: Virgo’s Fool) was wederom een erg sterke langspeler met meer dan voldoende hoogtepunten. Zo is er het schitterende I’ll Be Your Lover Too, het soulvolle I’ve Been Working (ook geweldig uitgevoerd op liveklassieker It’s Too Late To Stop Now) en een van Morrisons grootste hits: Domino.

9. No Guru, No Method, No Teacher (1986)

In tegenstelling tot veel generatiegenoten was Van Morrison ook in de jaren tachtig nog flink op dreef. Zo maakte hij aan het einde van het decennium een van zijn succesvolste albums: Avalon Sunset (inclusief de hit Have I Told You Lately). Maar zelfs die lp was niet van zo’n hoog niveau als het semimeesterwerk No Guru, No Method, No Teacher, een van de beste releases van het verder wat magere muziekjaar 1986. Absoluut hoogtepunt van deze heerlijk ontspannen plaat is In The Garden, waarin de begeleiding even mooi is als de gepassioneerde vocalen van de Ierse meester.

8. Tupelo Honey (1971)

De eerste helft van de jaren zeventig vormde een uiterst creatieve periode voor Van Morrison. Afgezien van het iets teleurstellende Hard Nose The Highway (1973) waren al zijn platen in deze jaren zo goed als essentieel. Dat geldt zeker ook voor Tupelo Honey, waarvan de titeltrack geldt als een van Morrisons allerbeste prestaties. Voor een niet onbelangrijk deel is dat te danken aan de vorig jaar overleden gitaarheld Ronnie Montrose (bekend van de naar hem vernoemde hardrockband), die overigens ook in meerdere tracks te horen is. Het opzwepende openingslied Wild Night werd een hit en later op puike wijze gecoverd door John Mellencamp.

7. The Angry Young Them (Them – 1965)

Voordat Morrison als solist doorbrak met de sixtieshit Brown Eyed Girl was hij enkele jaren zanger van de bluesrockband Them. Die formatie scoorde niet alleen een aantal hits (o.a. Baby Please Don’t Go, Here Comes The Night) maar maakte in 1965 warempel ook een uitstekende studioplaat. De zanger blinkt uit in covers van onder meer John Lee Hookers Don’t Look Back, maar de echte hoogtepunten zijn natuurlijk de Morrison-originals Mystic Eyes en Gloria. Laatstgenoemde werd in 1975 natuurlijk helemaal onsterfelijk dankzij de bewerking van Patti Smith op haar monumentale plaat Horses.

6. Saint Dominic’s Preview (1972)

Tupelo Honey (zie nummer 8) werd in 1972 gevolgd door een nog betere lp: Saint Dominic’s Preview. De meest imponerende tracks hiervan, Listen To The Lion en Almost Independence Day, lieten Morrison respectievelijk elf en tien minuten lang op zijn best horen, maar ook de kortere selecties zijn stuk voor stuk raak. Een onderbelichte song is bijvoorbeeld het melodieuze Redwood Tree, terwijl het soullied Jackie Wilson Said (I’m In Heaven When You Smile) de meeste commerciële potentie heeft. Desondanks kwam de single niet in de hitparades.

5. Into The Music (1979)

A Period Of Transition en Wavelength, de twee platen die na het meesterlijke Veedon Fleece (1974) volgden, vielen nogal tegen, maar in 1979 kwam Van Morrison ijzersterk terug met een van de beste albums uit zijn carrière. Op Into The Music volgt de ene parel na de andere, waaronder de klassiekers Bright Side Of The Road en Full Force Gale (met virtuoos Ry Cooder op slidegitaar), en de fabuleuze albumtrack And The Healing Has Begun, waarin Morrison een van zijn meest ontzagwekkende vocale prestaties leverde.

4. It’s Too Late To Stop Now (1974)

Dat Van Morrison tot de beste liveartiesten uit de popgeschiedenis behoort, wordt nergens zo bevestigd als op de energieke en puntgave dubbelaar It’s Too Late To Stop Now (tenminste, als we zijn gastoptreden tijdens The Last Waltz even niet meerekenen). Ondersteund door een vlammende band gaf Morrison zijn alles in uitvoeringen van de vele prachtsongs die hij tot dan toe had geschreven, aangevuld met overtuigende covers van o.a. Sam Cooke’s Bring It On Home To Me. Opgenomen op diverse locaties tijdens de tour van 1973. Mag nooit ontbreken in lijsten met de beste liveplaten aller tijden.

3. Veedon Fleece (1974)

In groot contrast met de eerder in 1974 uitgebrachte liveknaller It’s Too Late To Stop Now (zie nummer 4) is het emotioneel beladen Veedon Fleece juist heel ingetogen. De lp bevat in tegenstelling tot Astral Weeks en Moondance geen echte Van Morrison-klassiekers, en de plaat is lang niet zo populair als die twee popmijlpalen, maar als geheel is Veedon Fleece zeker even indrukwekkend. Kippenveltracks zijn onder meer Streets Of Arklow, Linden Arden Stole The Highlights en You Don’t Pull No Punches, But You Don’t Push The River.

2. Moondance (1970)

Volgende maand komt er een zeer luxe reissue (vijf discs maar liefst!) van de albumklassieker Moondance. Iets om naar uit te kijken, want deze lp klinkt ook 43 jaar na de release nog fantastisch. Geen Van Morrison-plaat bevat zo veel klassiekers als Moondance, met onder meer de jazzy titeltrack, And It Stoned Me, Caravan en Into The Mystic. Op de vijf discs van de komende re-release staan alternatieve versies van de albumtracks, aangevuld met niet eerder uitgebrachte outtakes als I Shall Sing.

1. Astral Weeks (1968)

Als het aankomt op de keuze van de beste Van Morrison-plaat, is het voor veel liefhebbers waarschijnlijk lastig kiezen tussen Astral Weeks en Moondance. Ook voor ons, maar het gedurfde en totaal ongewone tweede soloalbum van de legendarische zanger zetten wij toch bovenaan de lijst, ook al scheelt het niets met de opvolger. Astral Weeks was Morrisons eerste album voor Warner Bros. en totaal anders dan men wellicht van hem verwachtte na de catchy hit Brown Eyed Girl. De plaat werd in eerste instantie geen groot succes, maar geldt inmiddels als een van de grootste meesterwerken die de popgeschiedenis rijk is. Persoonlijke favoriet: het verslavende The Way Young Lovers Do.