Steve Vai maakte begin jaren tachtig voor het eerst naam in de band van Frank Zappa. Zijn talent viel op tijdens de lange duels met de grootmeester in nummers als Stevie’s Spanking. In de loop van het decennium schitterde Vai bij onder meer Alcatrazz, David Lee Roth en Whitesnake, voordat hij in 1990 definitief doorbraak als soloartiest met zijn album Passion & Warfare. Sindsdien blijft de rocker gitaristen van verschillende generaties verbijsteren en inspireren. Dit zijn de tien beste tracks uit zijn solocarrière:

10. Fire Garden Suite

Het album Fire Garden uit 1996 bestaat uit twee ‘phases’: één met instrumentale stukken en de tweede met bijna alleen maar gezongen nummers. Aangezien Vai niet de beste zanger is, werkt Phase 1 beter. Het complexe, progachtige Fire Garden Suite vormt de climax daarvan, bestaande uit vier verschillende segmenten, waarvan vooral Angel Food pure klasse is. In 2000 bedacht Vai speciaal voor Nederland een totaal nieuw arrangement van dat stuk. Het resultaat, genaamd Devil’s Food, is te vinden op Alive In An Ultra World (2001).

9. Touching Tongues

Voordat Vai op zijn eigen platen zong, vroeg hij metalzanger Devin Townsend om de songs op het album Sex & Religion (1993) van vocalen te voorzien. De ballad Touching Tongues is een van de weinige tracks zonder tekst, al hoor je Townsend tegen het einde nog wel wat kreunen. Het is overigens niet geheel toevallig dat Touching Tongues de zevende track is. Op al Vai’s albums is die plaats gereserveerd voor een gitaarballad. In 2000 werden alle ‘zevende tracks’ verzameld op The 7th Song.

8. Bad Horsie

Het in 1995 uitgebrachte Alien Love Secrets wordt vaker gezien als een ep dan een volwaardig album, vanwege de korte speelduur en de aanwezigheid van slechts zeven tracks. Hoe dan ook, de release is een van de sterkste uit Vai’s solocarrière, mede dankzij de verbluffende openingstrack Bad Horsie, waarin de virtuoos zijn gitaar laat klinken als een opgefokt paard. Alleen al door de grootse riff een van Vai’s beste hardrockstukken.

7. The Attitude Song

Ontdekt en onderwezen door Frank Zappa – die zijn ‘little Italian virtuoso’ enkele jaren mee op tour nam – bracht Vai in 1984 zijn eerste solowerk uit. De Zappa-invloeden zijn overduidelijk aanwezig op met name de eerste plaatkant, maar sterke composities als de latere live-favoriet The Attitude Song en Call It Sleep bewezen dat de jonge gitaargod al zijn eigen stijl had gevonden. Niet lang na deze release leerde een groter publiek hem kennen als de gitarist van Alcatrazz en David Lee Roth’s band.

6. The Audience Is Listening

Net zoals mentor Frank Zappa verwerkt Vai graag humor in zijn muziek. The Audience Is Listening – van de definitieve doorbraakplaat Passion & Warfare (1990) – is daar een mooi voorbeeld van. In deze energieke rocker is te horen hoe Vai als jochie zoveel kabaal maakt met zijn gitaar tot zijn schooljuffrouw helemaal hysterisch wordt. En dat terwijl ze voor aanvang van het gitaargeweld nog hoopvol verkondigde: “What a nice little boy.” The Audience Is Listening is een terugkerend hoogtepunt tijdens Vai’s optredens.

5. Whispering A Prayer

Deze tedere ballad kun je zien als een soort vervolg op For The Love Of God. Het gitaarwerk in het zorgvuldig opgebouwde stuk is in ieder geval net zo gevoelig en verbluffend als in Vai´s grote klassieker. Het melodieuze Whispering A Prayer stond in 2001 voor het eerst op een album toen Alive In An Ultra World verscheen. Elke track van die live-dubbelaar was opgedragen aan een land en in dit geval was Ierland de gelukkige.

4. The Crying Machine

Vai´s talent voor componeren wordt vaak nogal onderschat. Volgens sommigen is de tengere virtuoos er alleen op uit om zoveel mogelijk noten per minuut te spelen. Onzin natuurlijk, zo bewijst bijvoorbeeld het zeer melodieuze The Crying Machine van het album Fire Garden. Op de dvd Live At The Astoria, London staat een erg goede versie waarin Vai duelleert met een andere gitaargrootheid: Tony MacAlpine.

3. Building The Church

Het absolute prijsnummer van het wat tegenvallende Real Illusions: Reflections (2005) is de openingstrack Building The Church. Met razendknappe ‘fingertapping’ en een loodzware riff maakte Vai een avontuurlijke, verbluffende track die al zijn andere latere werk overtreft. Live weet de meester het nummer ook nog eens vlekkeloos uit te voeren. Vorig jaar verscheen – maar liefst zeven jaar na Real Illusions: Reflections – eindelijk het nieuwe studioalbum The Story Of Light, waarop wederom meer dan genoeg te beleven was. Luister bijvoorbeeld ook naar het ongewone Gravity Storm.

2. Tender Surrender

In de bluesy afsluiter van het minialbum Alien Love Secrets (1995) martelt Vai zijn gitaar alsof het zijn grootste vijand is. Tender Surrender wordt vaak gerekend tot de beste gitaarinstrumentals en dat is niet meer dan logisch als je de kunstenaar los hoort gaan in het middenstuk. Op de redelijk recente dvd Where The Wild Things Are laat Vai niet alleen weer eens horen dat hij een briljant gitarist is, maar bewijst hij zich ook weer eens een ware showman:

1. For The Love Of God

Niet weg te denken uit lijstjes met de beste gitaarsolo´s is Vai´s populairste stuk For The Love Of God. De emotionele ballad stond in 1990 op het album Passion & Warfare en een gedeelte ervan werd onderdeel van zijn shows als lid van Whitesnake. De eerste volledige live-uitvoering vond plaats tijdens het befaamde Guitar Legends In Sevilla-concert in 1991 (waarbij hij met o.a. Joe Satriani en Brian May optrad), maar de definitieve versie is te vinden op de dvd G3 Live In Concert: