Nog een rockgrootheid die vandaag zijn verjaardag zou vieren als hij nog geleefd had, was Don Van Vliet, alias Captain Beefheart (of Kapitein Biefstuk, zoals Sjef van Oekel hem aankondigde in Van Oekel’s Discohoek). Van Vliet overleed eind 2010 op 69-jarige leeftijd, maar was al jaren niet meer actief in de muziek. Na het album Ice Cream For Crow (1982) distantieerde Beefheart, wiens meest experimentele werk zeker niet iedereen zal aanspreken, zich van de muziek om zich te richten op zijn schilderkunsten. Deze tien Beefheart-tracks bewijzen dat Don Van Vliet een waar muzikaal genie was:

10. Tropical Hot Dog Night

Na twee matige, toegankelijkere albums (Unconditionally Guaranteed en Bluejeans & Moonbeams) en een minimale rol op Bongo Fury met Frank Zappa & The Mothers (1975) keerde Beefheart in 1978 ijzersterk terug met Shiny Beast (Bat Chain Puller). Deze lp bevatte enkele van zijn meest geniale teksten, zoals die van When I See Mommy I Feel Like A Mummy en Tropical Hot Dog Night (“Like two flamingoes in a fruit fight”).

9. Flash Gordon’s Ape

Onbegrijpelijk dat een van Beefhearts beste platen nog steeds niet op cd verkrijgbaar is. Daarmee kunnen we Lick My Decals Off, Baby (1970) plaatsen in het rijtje ‘lost classics’ naast onder meer Time Fades Away van Neil Young. Vergeleken met het voor velen onluisterbare Trout Mask Replica is dit album wat toegankelijker, hoewel degenen die niet bekend zijn met Beefhearts werk mogelijk alsnog wegduiken voor bizarre werkjes als Flash Gordon’s Ape:

8. My Head Is My Only House Unless It Rains

Mocht je willen afhaken na de vorige track, raden we toch aan om even naar deze veel melodieuzere albumtrack van Clear Spot (1972) te luisteren. Hierin laat Van Vliet zich van een breekbare kant horen. Ondanks de gebruikelijke vreemde titel, bewijst hij hier ook een ‘normale’ song te kunnen schrijven. Clear Spot is overigens verkrijgbaar op één cd met The Spotlight Kid, een eveneens uitstekende plaat uit hetzelfde jaar.

7. Sure ‘Nuff ‘N Yes I Do

Hoewel Trout Mask Replica (1969) het meest beruchte album uit Captain Beefheart’s discografie is, heeft hij volgens ons nooit een betere plaat gemaakt dan zijn debuut Safe As Milk uit 1967. Daarop is een nog jonge Ry Cooder te horen. Hij drukt zijn stempel onder meer op de bluesy openingstrack Sure ‘Nuff ‘N Yes I Do.

6. Ice Cream For Crow

De laatste plaat die Van Vliet maakte voordat hij zich terugtrok uit de muziek was Ice Cream For Crow (1982), niet Beefheart’s meest evenwichtige werk. De titeltrack is echter een van zijn grootste prestaties en wellicht ook een van de meest toegankelijke. Een hit werd Ice Cream For Crow desondanks niet, ook al werd er een opvallende videoclip bij gemaakt. MTV vond deze destijds ‘te vreemd’. Tegenwoordig zijn we wel meer gewend.

5. Moonlight On Vermont

Trout Mask Replica, de ‘love it or hate it’-dubbelplaat uit 1969 (geproduceerd door Frank Zappa), laat zich het best als geheel beluisteren. Toch kunnen we zo’n baanbrekende plaat niet buiten beschouwing laten in een Beefheart-lijstje. Moonlight On Vermont is ook los erg genietbaar, meer nog misschien dan de 27 andere tracks op het album. Zoals voor heel Trout Mask Replica geldt, is Moonlight On Vermont schitterend voor de een en een muzikale nachtmerrie voor de ander.

4. Making Love To A Vampire With A Monkey On My Knee

Dit zou wel eens de Beefheart-track met de mafste titel kunnen zijn. Hoewel, op dezelfde plaat (Doc At The Radar Station, 1980) staat een song met de titel A Carrot Is As Close As A Rabbit Gets To A Diamond… De unieke Beefheart schreef met Making Love To A Vampire WIth A Monkey On My Knee een van zijn meest briljante teksten. Zo spreekt hij de memorabele woorden: “God, please fuck my mind for good.”

3. Tarotplane

Mirror Man (1971) is vreemd genoeg een weinig opgemerkte plaat in Beefheart’s oeuvre. De lp bevatte slechts vier lange tracks, waarvan Tarotplane bijna twintig minuten duurt zonder te vervelen. Overigens was Mirror Man in ’71 niet helemaal ‘nieuw’, aangezien de tracks opgenomen werden in 1967 en bedoeld waren voor een nooit verschenen plaat onder de naam It Comes To You In A Plain Brown Wrapper. Enkele andere opnames voor dat project verschenen in 1999 op The Mirror Man Sessions.

2. Bat Chain Puller

In 1978 betekende Shiny Beast (Bat Chain Puller) een meesterwerk, maar was niet helemaal wat Beefheart aanvankelijk in gedachten had. Oorspronkelijk werkte hij in 1976 aan een album genaamd Bat Chain Puller. Deze opnames bleven op de plank liggen en Beefheart besloot een aantal van de tracks opnieuw op te nemen voor Shiny Beast. Vorig jaar verscheen het originele Bat Chain Puller dan eindelijk alsnog. Hieronder de originele versie van de titeltrack:

1. Electricity

Hoewel lang niet zo’n uitdagende luisterervaring als Trout Mask Replica, is Beefheart’s debuut Safe As Milk een van de meest ongewone platen van 1967. Electricity is een intrigerend hoogtepunt op dit klassieke debuutalbum, met een fascinerende opbouw, bijna angstaanjagende zang en opmerkelijk gebruik van een theremin (elektronisch instrument). Electricity werd ook de titel van een in 1998 uitgebrachte compilatie van zijn werk, en Sonic Youth nam een cover op van deze Beefheart-parel.