De legendarische Van Morrison is vandaag 70 jaar geworden! Hoewel we lang niet al zijn werk in de categorie ‘rock’ kunnen onderbrengen, komen regelmatig nummers van de Noord-Ierse singer-songwriter voorbij op classic rock-radiozenders. Morrison was in de jaren zestig immers zanger van de succesvolle band Them, waarna hij als soloartiest met onder meer Brown Eyed Girl nog een aantal populaire rocknummers afleverde. De legende maakte meer dan dertig platen en dus kunnen we hieronder lang niet alle favorieten kwijt, maar deze tien songs behoren zonder twijfel tot zijn allerbeste werk:

10. And The Healing Has Begun

Na twee mindere platen – waarvan één met de veelzeggende titel A Period Of Transition – maakte Morrison eind jaren zeventig weer een ijzersterk album: Into The Music. Op deze lp staan twee van ’s mans bekendste songs (Bright Side Of The Road en Full Force Gale), maar het echte prijsnummer is de langste track op de plaat: And The Healing Has Begun. Hierin horen we een van de beste vocale prestaties van de zanger en door de opbouw en de vioolbegeleiding doet het lied terugdenken aan de poëtische, hypnotiserende muziek op meesterwerk Astral Weeks.

9. And It Stoned Me

Het album Moondance bezorgde Morrison in 1970 weer een commercieel succes na het destijds niet heel goed verkopende Astral Weeks. De muziek op deze derde soloplaat is dan ook net wat toegankelijker. Neem het pakkende eerste nummer And It Stoned Me, waarin ‘Van The Man’ weer erg soulvol en intens zingt. Ook instrumentaal zit het lied fantastisch in elkaar, met onder meer blazers en piano, en de sound doet sterk denken aan The Band. Niet vreemd dus dat Morrison in 1976 werd uitgenodigd om met die groep mee te komen zingen tijdens afscheidsconcert The Last Waltz. Overigens heeft hij And It Stoned Me later ook gezongen met Bob Dylan:

8. Tupelo Honey

De slomere nummers zijn vaak hoogtepunten op albums van Van Morrison. Zo ook op het uitstekende Tupelo Honey (1971), met een meesterlijke titelsong die zeker tot het meest essentiële werk van de singer-songwriter behoort. De melodie lijkt wel een beetje op die van Crazy Love (van het album Moondance), maar toch zijn de twee nummers heel verschillend. Op de plaat hoor je overigens Ronnie Montrose gitaar spelen. Hij kreeg twee jaar later meer bekendheid dankzij het uitstekende debuut van zijn hardrockband Montrose.

7. Madame George

Het album Astral Weeks geldt als Van Morrisons meesterwerk en dat is mede te danken aan de schitterende teksten, waarin de Noord-Ierse zanger thema’s als spiritualiteit en de dood behandelt. Het mooiste voorbeeld daarvan is misschien wel Madame George, een bijna tien minuten durend stuk waarvan de tekst wat mysterieus blijft. Ook Morrison zelf gaf later toe niet echt te weten waar deze over gaat. Een vroege versie van het nummer verscheen in 1973 op de lp T.B. Sheets, een compilatie die zonder toestemming van de artiest op de markt werd gebracht.

6. Listen To The Lion

Een van de meest onderschatte albums uit de omvangrijke discografie van Van Morrison blijft toch wel Saint Dominic’s Preview (1972), een semi-meesterwerk dat helaas al jaren niet meer leverbaar is. Daar komt binnenkort waarschijnlijk verandering in, want het label Sony lijkt van plan een aantal Morrison-cd’s opnieuw uit te brengen. Het commerciëlere Jackie Wilson Said was de ‘hit’ van de plaat, maar die single verbleekt bij het elf minuten durende Listen To The Lion. Dit epos, met wederom Ronnie Montrose op gitaar, was ooit bedoeld voor Tupelo Honey (zie nummer 8), maar bleef nog een jaartje op de plank liggen. De uitvoering op de legendarische live-dubbelaar It’s Too Late To Stop Now (1974) is misschien nog wel beter dan de studioversie.

5. Brown Eyed Girl

Waarschijnlijk het meest catchy lied dat Van Morrison ooit opnam en daardoor wellicht ook zijn bekendste hit. Brown Eyed Girl was de eerste single die hij uitbracht na zijn tijd bij bluesrockgroep Them en betekende zijn eerste top 10-hit in Amerika. Helaas voor de zanger leverde het hem zelf in financieel opzicht niet veel op. Volgens Morrison, die toen bij het label Bang van Bert Berns zat, kreeg hij geen cent te zien van de opbrengst. Gelukkig kon hij zich loswrikken van het contract met Bang Records om vervolgens te tekenen bij het label Warner Bros. Brown Eyed Girl bleef een populair lied (ook bij classic rock-radiozenders), al vindt Morrison zelf dat hij veel betere nummers gemaakt heeft.

4. Moondance

Over de ontstaansgeschiedenis van een van Van Morrisons populairste nummers vertelde toetsenist Jeff Labes, die piano speelt in Moondance, eerder dit jaar aan ondergetekende: “Toen we voor het eerst de studio ingingen, werkten we met dezelfde mensen die op Astral Weeks speelden. We kregen weer die jazzy feel van dat album, maar de platenmaatschappij wilde geen tweede Astral Weeks en hij ging aan het werk met een nieuwe groep muzikanten, waar ik ook bij hoorde. Ik kreeg veel input in het arrangeren van de blazers en dergelijke. Het nummer Moondance werd op het laatste moment toegevoegd aan het album. Het was meer een jazzlied en het paste niet echt op een rockplaat. Hij heeft wel tien pogingen gedaan om het nummer Moondance op te nemen, en uiteindelijk toch maar de eerste gebruikt!” Hoewel het nummer in 1970 al op het gelijknamige album stond, verscheen Moondance pas zeven jaar later op single.

3. Astral Weeks

‘If I ventured in the slipstream/Between the viaducts of your dream/Where immobile steel rims crack/And the ditch in the back roads stop/Could you find me?’. Met deze schitterende regels opent het nummer Astral Weeks en daarmee ook het gelijknamige album – Morrisons eerste op het label Warner Bros. Die plaat geldt tegenwoordig mede dankzij geniale teksten als bovenstaande als het absolute meesterwerk van de zanger, maar er werden ten tijde van de release niet heel veel exemplaren verkocht. Wellicht was de muziek net wat te experimenteel voor het grote publiek. Later werd de muziek dus herontdekt en veertig jaar na de release verscheen een integrale live-uitvoering op het sterke album Astral Weeks Live At The Hollywood Bowl.

2. Gloria

Een klassieker uit de tijd waarin Van Morrison nog de zanger van de Ierse bluesrockband Them was. De zanger schreef Gloria in zijn tienerjaren en het nummer werd in eerste instantie weggestopt op de B-kant van de hit Baby, Please Don’t Go (1964). Een jaar later kreeg de catchy rocksong een plek op het album The Angry Young Them en kwam er ook een eigen singlerelease. Gloria is zonder twijfel een van Morrisons meest gecoverde nummers. Natuurlijk maakte Patti Smith een onvergetelijke bewerking voor haar invloedrijke album Horses (1975), maar ook een aantal van de grootste classic rock-namen waagde zich aan deze sixtieskraker – onder wie Jimi Hendrix, The Doors, AC/DC, David Bowie en Bruce Springsteen!

1. T.B. Sheets

Misschien niet een van Morrisons bekendste songs, maar dat is zeer onterecht. De tekst van T.B. Sheets schetst een zeer claustrofobische sfeer en gaat over een meisje met tbc, dat in een kamer op haar sterfbed ligt. Het opnemen van het nummer bleek een emotionele ervaring voor de zanger, want na het opnemen brak hij naar verluidt in tranen uit. T.B. Sheets is te vinden op gelijknamige compilatie uit 1973 en verscheen eerder al op Morrisons debuutalbum Blowin’ Your Mind (1967). Regisseur Martin Scorsese maakte op fantastische wijze gebruik van het lied in zijn film Bringing Out The Dead (1999), waarin de schelle harmonicaklanken perfect samengaan met de zwaailichten van de ambulance die het personage van Nicolas Cage bestuurt.