Het is deze maand 45 jaar geleden dat een van de beste dubbelalbums uit de pophistorie verscheen: Layla And Other Assorted Love Songs van Derek & The Dominos. En er is meer te doen rondom legendarische 2lp-sets, want volgende maand verschijnen luxe reissues van zowel Fleetwood Macs Tusk als Bruce Springsteens The River. Reden voor ons om even een lijstje te maken van de beste dubbelaars. Daarbij hebben we live-albums en half-studio-half-live-releases (zoals Wheels Of Fire, Moonflower en Eat A Peach) niet meegeteld.

15. Fleetwood Mac – Tusk (1979)

Destijds werd de opvolger van millionseller Rumours gezien als een mislukking. ‘Slechts’ vier miljoen exemplaren gingen van Tusk over de toonbank. Inmiddels heeft ook deze experimentele dubbelplaat die zijn tijd ver vooruit was de status van een klassieker. Volledig terecht, want met name Lindsey Buckingham en Stevie Nicks leverden enkele van de beste Fleetwood Mac-songs aan, waaronder de hits Tusk en Sara. Tijdens de recente concerten van de band in Nederland bleek bovendien maar weer eens hoe fraai albumtracks als Sisters Of The Moon en I Know I’m Not Wrong eigenlijk zijn. Op 4 december verschijnt het album opnieuw in verschillende uitgaven, waaronder een luxe boxset met vijf cd’s, een dvd en een dubbel-lp.

14. The Chicago Transit Authority – The Chicago Transit Authority (1969)

Het eerste album van wat later simpelweg Chicago ging heten was een dubbel-lp. Hoewel de band later in de jaren zeventig vooral geassocieerd werd met zoete popballads als If You Leave Me Now en You’re The Inspiration stond op The Chicago Transit Authority nog avontuurlijke, jazzy rock met prominente rollen voor blazers en het fabuleuze gitaarspel van de onderschatte Terry Kath. Singles als Beginnings, I’m A Man en Questions 67 And 68 werden overigens pas enkele jaren na de release van het debuut grote hits. Ook de volgende paar platen van Chicago, inclusief het bijna even sterke Chicago II, waren dubbel-lp’s.

13. Manassas – Manassas (1972)

Een vreemd genoeg wat vergeten meesterwerk dat in 1972 toch echt even op nummer 1 stond in de Nederlandse albumlijst. Manassas was de kort bestaande band van Stephen Stills, die rond 1972 natuurlijk hartstikke populair was dankzij zijn werk bij CSN(Y). Het zevenkoppige gezelschap debuteerde met een zeer gevarieerde dubbel-lp, waarop rock, blues, folk en country elkaar afwisselen. Het album roept daardoor vergelijkingen op met Exile On Main St. van de Stones, uit hetzelfde jaar. Bill Wyman van die band bast overigens ook nog even mee. De opvolger Down The Road (1973) viel muzikaal en commercieel wat tegen en Manassas werd snel weer opgeheven.

12. Bruce Springsteen – The River (1980)

Eigenlijk was Bruce Springsteen van plan een enkele lp met de titel The Ties That Bind uit te brengen, maar uiteindelijk werd de opvolger van Darkness On The Edge Of Town (1978) een dubbelaar. Er valt bijna geen mindere song te ontdekken op The River en daaruit blijkt maar weer hoe goed The Boss in die jaren op dreef was. Naast de klassiek geworden titeltrack en de hit Hungry Heart behoren ook aangrijpende nummers als Independence Day, Drive All Night en Point Blank tot Springsteens beste werk. Zeer terecht dus dat The River volgende maand een luxe heruitgave krijgt in de vorm van de boxset The Ties That Bind: The River Collection.

11. Electric Light Orchestra – Out Of The Blue (1977)

Voor veel fans geldt het symfonische Eldorado (1974) als het meesterwerk van ELO, maar de dubbel-lp Out Of The Blue was opnieuw een enorm commercieel én artistiek succes voor Jeff Lynne en de zijnen. De derde plaatkant, met de bijtitel Concerto For A Rainy Day, vormt toch wel het fraaiste deel van het album – mede dankzij de aanwezigheid van de radiofavoriet Mr. Blue Sky. Die single bleek niet de enige hit van Out Of The Blue, want ook Turn To Stone, Wild West Hero en Sweet Talkin’ Woman stonden hoog in de (Britse) hitlijst.

10. Todd Rundgren – Something/Anything? (1972)

Het bekendste album van alleskunner Todd Rundgren is de dubbel-lp Something/Anything? De multi-instrumentalist speelde het grootste deel van het album helemaal zelf in, met verbluffend resultaat. Bewees ‘Runt’ zich op het vorige album The Ballad Of Todd Rundgren (1971) al een briljante, door Carole King en Laura Nyro beïnvloedde songwriter, op dit meesterwerk staan veel van zijn beste composities – waaronder de hits I Saw The Light en Hello It’s Me (eerder opgenomen met zijn band Nazz), en de proto-powerpopsong Couldn’t I Just Tell You. Een jaar later evenaarde Rundgren Something/Anything? met het wat meer progressieve A Wizard, A True Star.

9. Genesis – The Lamb Lies Down On Broadway (1974)

Na Selling England By The Pound kwam Genesis opnieuw met een meesterwerk, maar deze keer in de vorm van een dubbelalbum. The Lamb Lies Down On Broadway was een ambitieus conceptalbum met een moeilijk te volgen verhaallijn over de avonturen van de jongen Rael, die zijn broer John moet redden in de New Yorkse underground. Stukken als het instrumentale Hairless Heart, In The Cage en natuurlijk The Carpet Crawlers zijn van een enorme muzikale rijkdom. Helaas was The Lamb Lies Down On Broadway ook het laatste Genesis-album met Peter Gabriel.

8. Led Zeppelin – Physical Graffiti (1975)

Het zesde en laatste echt geweldige Led Zeppelin-album was de eerste release van de band op het eigen label Swan Song (dat ook platen van o.a. Bad Company en The Pretty Things uitbracht) en ook het meest gevarieerde werk van de heren. Gestoken in een prachtige platenhoes is vooral de eerste lp van Physical Graffiti briljant, met onder meer In My Time Of Dying, Trampled Under Foot en natuurlijk het epische Kashmir. Net zoals Black Sabbath was Led Zeppelin later in de jaren zeventig wat minder op dreef, maar ook Presence (1976) en In Through The Out Door (1979) verdienen het om gehoord te worden.

7. Derek & The Dominos – Layla And Other Assorted Love Songs (1970)

Het is inmiddels 45 jaar geleden dat het beste album uit Eric Claptons carrière verscheen. Nadat de ‘supergroepen’ Cream en Blind Faith uit elkaar vielen, formeerde ‘Slowhand’ een nieuwe band (die ook niet lang zou bestaan). Met onder anderen toetsenist Bobby Whitlock en gastgitarist Duane Allman werden schitterende songs als Why Does Love Got To Be So Sad?, de superieure Hendrix-cover Little Wing en de emotionele ballad Bell Bottom Blues opgenomen. Het absolute prijsnummer van de dubbelplaat blijft echter het lied dat genoemd wordt in de albumtitel: de zeven minuten durende versie van Layla. Dit meesterwerk zou Clapton nooit meer evenaren in zijn solocarrière, hoe goed met name 461 Ocean Boulevard (1974) ook is.

6. The Who – Tommy (1969) / Quadrophenia (1973)

In dit soort lijstjes kiezen we meestal slechts één album per artiest, maar in dit geval moeten we een uitzondering maken en twee legendarische dubbelalbums van The Who een gedeelde zesde plek geven. Tommy (1969) was misschien niet de eerste rockopera (S.F. Sorrow van The Pretty Things verscheen een jaar eerder), maar het album zorgde wel voor de definitieve doorbraak van het ‘genre’. Vier jaar later kwam Pete Townshend met een nieuw ambitieus epos: Quadrophenia. Tommy blijft de bekendste van de twee, maar veel fans vinden ze ongeveer even goed. Beide zijn dan ook onmisbaar in een lijst met beste dubbelalbums.

5. Pink Floyd – The Wall (1979)

De duistere, vaak ijzingwekkende rockopera The Wall, ontsproten uit het brein van Roger Waters, heeft anno 2015 niets aan zeggingskracht ingeboet. Het verhaal blijft meeslepend en songs als Another Brick In The Wall, Run Like Hell en Comfortably Numb behoren tot de meest legendarische van Pink Floyd. Het megasucces uit 1979 leverde ook een indrukwekkende film op en in 1990 voerde Waters zijn meesterwerk op met een stoet gastartiesten. De zanger/bassist toerde vanaf 2010 ook met een integrale versie van het album en deze maand verschijnt een concertfilm/documentaire met opnames van die tour.

4. Bob Dylan – Blonde On Blonde (1966)

De periode 1965-1966 was misschien wel de meest creatieve periode voor Bob Dylan. In die jaren maakte de singer-songwriter ‘elektrische’ muziek, wat onder meer Blonde On Blonde opleverde – volgens velen de eerste dubbelplaat uit de pophistorie. Just Like A Woman, I Want You en Rainy Day Women #12 & 35 werden hits, maar ook Sad Eyed Lady Of The Lowlands – dat een hele plaatkant beslaat – is onvergetelijk. De onlangs verschenen boxset The Cutting Edge (The Bootleg Series Vol. 12) geeft een heel aardig inkijkje in de totstandkoming van drie albums uit de eerder genoemde periode: Bringing It All Back Home, Highway 61 Revisited en dus ook Blonde On Blonde.

3. The Beatles – The Beatles (1968)

Het revolutionaire ‘White Album’ van The Beatles is misschien geen vlekkeloos album. Veel fans vinden Ob-La-Di, Ob-La-Da maar een lullig nummer en het zwaar experimentele Revolution 9 is eerder interessant dan goed, maar natuurlijk staan er vooral heel veel briljante songs op de dubbelaar uit 1968. George Harrison leverde zijn beste compositie (While My Guitar Gently Weeps), terwijl The White Album dankzij klassiek geworden albumtracks als Blackbird en Helter Skelter ook een noodzakelijk aankoop blijft voor mensen die verder alleen de blauwe en de rode compilaties (1962-1966 en 1967-1970) in huis hebben. Maar dat geldt eigenlijk voor alle reguliere Beatles-platen.

2. The Jimi Hendrix Experience – Electric Ladyland (1968)

Het derde album van Jimi Hendrix wordt vaak gezien als het meesterwerk van de gitarist. Er staan misschien minder klassiekers op Electric Ladyland dan op het debuut Are You Experienced?, maar de dubbel-lp is van vrijwel constant hoge kwaliteit, met als hoogtepunten natuurlijk de twee afsluiters All Along The Watchtower en Voodoo Child (Slight Return). Helaas was het album ook het laatste studiowerk dat Hendrix tijdens zijn leven uitbracht. In 1997 verscheen nog wel een mooie postume studioplaat met de titel First Rays Of The New Rising Sun, die eveneens de lengte van een dubbel-lp heeft.

1. The Rolling Stones – Exile On Main St. (1972)

De Stones hadden problemen met de belasting en besloten Engeland te ontvluchten en even naar Zuid-Frankrijk te verkassen. Daar werd gewerkt aan wat uiteindelijk het eerste en enige dubbele studioalbum van de band werd: Exile On Main St. De critici waren na de release niet onverdeeld positief over de songs, maar fans zien de dubbelaar vaak als het absolute meesterwerk van hun helden. In ieder geval klonk de band daarna nooit meer zo heerlijk rauw als in songs als Tumbling Dice en Loving Cup.