15. Emerson, Lake & Palmer – Brain Salad Surgery

Brain Salad Surgery, het vierde studioalbum van ELP, verschijnt op 19 november 1973. Op deze plaat wordt de muzikale mix van klassieke muziek en rock weer schitterend vertolkt door Emerson, Lake en Palmer. Het album opent met het oer-Engelse Jerusalem, oorspronkelijk gecomponeerd door Hubert Parry en met een tekst van William Blake. Opvolger Toccata, bijna volledig gedomineerd door Emerson, oorspronkelijk van Alberto Ginastera, is ELP op zijn best, maar helaas zijn de twee laatste nummers van kant 1, Still…You Turn Me On en Benny The Bouncer echte niemendalletjes pur sang. Maar Brain Salad Surgery heeft zijn uitstekende reputatie natuurlijk te danken aan het fenomenale nummer Karn Evil 9. Dat epische nummer met de muziek van Emerson en de tekst van Lake is echt een hoogtepunt in de carrière van ELP. Karn Evil 9 is een progressief rockmonster van de eerste orde, overladen met heerlijke solo’s en heel veel tempoveranderingen. Alleen de tekst is nogal triviaal en bijna niet te begrijpen (‘performing on a stool, we’ve a sight to make you drool, seven vrigins and a mule, keep it cool, keep it cool’), maar het past toch perfect bij de buitenaards goede muziek. Brain Salad Surgery, fantastische titel trouwens, was een commercieel succes voor ELP en piekte op plaats 2 in Engeland, plaats 5 in Oostenrijk en Noorwegen en plek 11 in Amerika.

14. Marillion – Brave

Brave, het zevende studioalbum van Marillion, verschijnt op 7 februari 1994 en het is het derde album met zanger Steve Hogarth. In tegenstelling tot voorganger Holidays In Eden, dat nogal poppy was, is Brave weer een echte progressieve rockplaat. Brave is tevens gebaseerd op een verhaal dat Hogarth op de radio hoorde over een verdwaald meisje dat door de politie gearresteerd wordt omdat ze op de Severnbrug (brug tussen Wales en Engeland) op een snelweg liep. Het meisje wist niet wie ze was, waar ze was en ze weigerde zelfs te praten; dat inspireerde Hogarth om de tekst voor Brave te schrijven. Die tekst is behoorlijk melancholisch, soms zelfs bijna depressief en graaft diep in de psyché en ziel van het verdwaalde meisje. Brave is een heel intiem werkstuk, bijna claustrofobisch en heel aangrijpend; maar het is ook geen gemakkelijk album. Muzikaal gezien is het een van de beste Marillion-platen ooit en vooral het gitaarwerk van Steve Rothery is fenomenaal. Zijn gitaarsolo’s en melodieën in prachtige nummers zoals Living With The Big Lie, Paper Lies en Goodbye To All That zijn werkelijk angstaanjagend mooi! Rothery domineert dit album, maar helaas is Brave eigenlijk het laatste Marillion-album waarop die typische, melodieuze gitaarsolo’s in overvloed te horen zijn. The Great Escape behoort mede door de solo van Rothery tot een van de beste songs van Marillion. Andere hoogtepunten van Brave zijn zonder twijfel Alone Again In The Lap Of Luxury, Runaway en de al eerder genoemde songs. In 1995 had ik het geluk en genoegen om Brave helemaal live te mogen horen en zien in Geleen en dat was een concert dat ik de rest van mijn leven niet zal vergeten!

13. Porcupine Tree – Fear Of A Blank Planet

Het negende studioalbum van Steven Wilsons Porcupine Tree, Fear Of A Blank Planet, verschijnt op 16 april 2007. De titel refereert aan het album van Public Enemy met dezelfde titel, alleen is het thema/concept van Porcupine Tree compleet anders. Het is een conceptalbum en is vooral beïnvloed door de roman Lunar Park van Bret Easton Ellis. Veel van de teksten van Wilson refereren direct aan het boek van Ellis. Het nummer My Ashes is daar een goed voorbeeld van, want dat lied is eigenlijk een hommage aan het laatste hoofdstuk van dat boek. Wilsons teksten op Fear gaan over neurotische verwarringen bij teenagers, escapisme, isolatie en vervreemding door moderne technologieën en te veel informatie, voornamelijk via sociale media: ‘Bipolar disorder, can’t deal with this boredom’. Wilson schreef behalve de zeer aangrijpende teksten ook bijna alle muziek voor Fear en muzikaal gezien is dit negende Porcupine Tree-album waarschijnlijk het beste dat de band ooit heeft uitgebracht. Vooral het weergaloze Anesthetize (betekent letterlijk verdoven), dat trouwens meer dan 17 minuten klokt, drukt een fantastische stempel op dit album. Anesthetize is een dreigende, melancholische song met veel tempowisselingen, uitzonderlijk sprekende teksten en vooral fantastisch stevig en spectaculair gitaarwerk van Wilson. Bovendien is er ook nog een gitaarsolo van niemand minder dan Alex Lifeson (Rush) te horen in Anesthetize en dat maakt dat nummer nog specialer en beter. De titelsong is het andere muzikale hoogtepunt van dit prachtige progrock/metal album. De muziekpers was lovend over Fear Of A Blank Planet en de sound op het album werd omschreven als een mix van Rush, Pink Floyd, King Crimson en Tool, en dat zegt eigenlijk alles over dit album. Fear was niet alleen een artistiek, maar ook een commercieel succes voor Porcupine Tree, want in Engeland piekte het album op plek 31, in ons eigen kikkerlandje zelfs op plaats 13 en in de Amerikaanse Billboard Top Internet Albums Chart haalde het plaats 3! Fear Of A Blank Planet is een essentieel progrockalbum en toont vooral de muzikale en tekstuele vaardigheid van Steven Wilson, die dat later als soloartiest natuurlijk ook nog vaak genoeg heeft bewezen.

12. Yes – Relayer

Relayer, het zevende studio album van Yes, is de opvolger van het nogal omstreden, ambitieuze Tales From Topographic Oceans, dat ervoor zorgde dat Rick Wakeman er de brui aan gaf en Yes verliet. Zijn vervanger was Patrick Moraz en zijn fantastische toetsenspel is helaas alleen op Relayer te horen. De plaat verschijnt in november 1974 en het is het meest ondergewaardeerde, avontuurlijke, unieke en jazzy album dat Yes ooit gemaakt heeft. Vooral het uitzonderlijke The Gates Of Delirium, gebaseerd op Tolstoi’s Oorlog en Vrede, is een van de beste Yes-composities aller tijden. De track duurt maar liefst 21 minuten en blinkt uit in muzikale diversiteit en originaliteit. Het is een uiterst dynamisch stuk rockmuziek en vooral het gitaarwerk van Steve Howe en het muzikale duel tussen Moraz en Alan White zijn ronduit spectaculair te noemen. Het zeer heavy nummer eindigt met het prachtige, melodieuze Soon, een poëtische meditatie van hoop en schulddelging, waarbij vooral de sublieme vocalen van Jon Anderson er uitspringen. De laatste hoopgevende woorden van The Gates Of Delirium zijn dan ook: ‘The sun will lead us, our reason to be here’. De overige twee nummers, Sound Chaser en To Be Over zijn trouwens ook zeker de moeite waard. Sound Chaser is Yes in ‘interstellair overdrive’ en het zeer snelle nummer wordt gedomineerd door een zware keyboardriff van Moraz. To Be Over bevat mooie gitaarthema’s en het is dan ook een van de favoriete Yes-nummers van Steve Howe. Drummer Alan White noemt Relayer zijn favoriete Yes-album aller tijden en als Close To The Edge niet was gemaakt, dan was het ook mijn favoriet. Relayer is gewoon een tijdloos juweeltje, maar helaas waren er ook genoeg muziekcritici die het album niet kon bekoren; ze noemden het pretentieus en over the top. Commercieel gezien was Relayer een succes met plek 4 in Engeland en plek 5 in Amerika. Soon, het laatste gedeelte van The Gates Of Delirium, werd in 1975 als single uitgebracht, maar werd helaas geen hit.

11. Emerson, Lake & Palmer – Tarkus

Het tweede studioalbum van de supergroep Emerson, Lake & Palmer heeft de titel Tarkus en verschijnt op 14 juni 1971. Tarkus is een favoriete plaat van progrockfans en ELP-fans en dat komt voornamelijk door het imposante titelnummer. Het epische Tarkus is opgedeeld in zeven stukken, klokt meer dan 20 minuten en is echt ELP in optima forma. Het majestueuze toetsenspel van Keith Emerson, het onnavolgbare drummen van Carl Palmer en het grandioze basspel van Greg Lake komen in het titelnummer perfect tot hun recht en resulteren in een van de beste ELP-tracks ooit. Het geluid van Tarkus klinkt zelfs een beetje als een mix van Rush, Yes en Genesis; maar dan met meer klassieke elementen en invloeden, die vooral van Emerson afkomstig zijn. De overige zes nummers zijn helaas kwalitatief duidelijk minder, maar toch is Tarkus een ‘verplicht’ album voor echte progressieve rockfans. De muziekpers was 46 jaar geleden niet echt positief over Tarkus. Men vond het maar een matig album van zeer goede muzikanten, die vooral zichzelf heel erg goed vonden. Commercieel gezien was Tarkus echter een groot succes, want het tweede ELP-album piekte in Amerika op plaats 9, terwijl het in het Verenigd Koninkrijk zelfs op de eerste plaats terechtkwam!

10. Rush – 2112

Het vierde studioalbum 2112, een futuristisch rockepos, uitgebracht op 1 april 1976, was voor Rush het zogenaamde doorbraakalbum. 2112 was zoals Geddy Lee zei: “Our ticket to independence”. 2112 is een  SF-verhaal/concept, gebaseerd op Ayn Rands Anthem en gaat eigenlijk over een ultracommunistische staat. Verder gaat het nummer natuurlijk ook over onderdrukking en stelt het vragen over vrijheid. Je kunt de priesters dan ook zien als vertegenwoordigers van de platenindustrie die hun artistieke ‘code’ op de massa willen drukken; lees forceren. 2112, het langste nummer van de plaat, vult de gehele A-kant en het is in feite gewoon een ‘fuck you’ naar de platenmaatschappij. 2112 is het meest ambitieuze en complexe Rush-nummer tot dan toe en volgens Geddy Lee is het ook de meest belangrijke Rush-song die ze ooit hebben gecomponeerd. Verder is The Tempels Of Syrinx een van de meest heavy songs in de gehele Rush-catalogus. Het weergaloze 2112-album werd door Rush in anderhalve week opgenomen en het is jammer dat de B-kant slechts vijf meer traditionele Rush-songs bevat, want anders was 2112 echt de beste progressieve rockplaat aller tijden geweest. A Passage To Bangkok (gaat over drugs), The Twilight Zone (knipoog naar de favoriete serie van de band), Lessons, Tears en Something For Nothing zijn goede nummers, maar kunnen helaas niet tippen aan de titelsong. 2112 was niet echt een commercieel succes met een vijfde plaats in Canada en een zesde plaats in de VS en dat had natuurlijk te maken met het feit dat 2112 absoluut geen radiovriendelijk album is. Van de plaat verschenen drie singles: The Twilight Zone, 2112 Overture/The Temples Of Syrinx en A Passage To Bangkok. Op de hoes is voor de eerste keer de felrode pentagram te zien, die daarna het alom bekende Rush-symbool werd. 2112 is zonder twijfel een klassiek Rush-album en een onmisbare plaat in het progrock/metal genre. ‘And the meek shall inherit the earth’.

9. Jethro Tull – Thick As A Brick

Het vijfde studioalbum van Jethro Tull, Thick As A Brick, verschijnt op 3 maart 1972. Het is een klassieker in het progrockgenre en het is volgens Ian Anderson ook een parodie op het conceptalbum-genre. Thick As A Brick is het eerste volledige progressieve rockalbum van de band en het album kent een grote diversiteit aan muzikale thema’s. Het geluid is een mix van rockmuziek, klassieke muziek en folkmuziek, die uitmondt in typische progressieve rockmuziek uit de jaren zeventig. Thick As A Brick wordt voornamelijk gedomineerd door de dwarsfluit van Anderson, het Hammondorgel-geluid van Evan en de fantastische gitaarsolo’s en melodieën van Martin Barre. Thick As A Brick bestaat uit slechts één stuk muziek van 43 minuten en 46 seconden en mede daardoor is het geen gemakkelijk album; de muziek en zeker ook de vaak pittige teksten vragen nogal wat van de luisteraar. De compositie bevat behoorlijk wat tempowisselingen en muzikale thema’s, die constant in andere variaties terug te horen zijn. Wat mij persoonlijk heel erg aanspreekt, zijn de heerlijke gitaarsolo’s van de nog steeds zeer ondergewaardeerde snarenplukker Barre. Thick As A Brick is een mijlpaal in de carrière van Jethro Tull, maar ook in de annalen van de progressieve rockmuziek; het album plaveide de weg voor moderne progressieve rockmuziek. Opmerkelijk is ook dat Geddy Lee (Rush) en Steve Harris (Iron Maiden), beide basgitaristen trouwens, Thick As A Brick als een van hun favoriete albums beschouwen. De hoes van Thick As A Brick is uniek want de originele platenhoes werd uitgebracht als een krant en op de voorpagina staat een foto van Gerald Bostock die een gedicht heeft ingestuurd dat Thick As A Brick als titel heeft. Natuurlijk is dat gedicht van Bostock (geschreven door Ian Anderson) precies de tekst van het album; kan het nog beter als parodie? Thick As A Brick was een commercieel succes want het album belandde maar liefst in vier landen (Amerika, Australië, Canada en Denemarken) op de eerste plaats; ook in Nederland deed TAAB met een derde plaats het zeer goed.

8. King Crimson – In The Court Of The Crimson King

Op 10 oktober 1969, 48 jaar geleden, verschijnt het debuut van King Crimson en In The Court Of The Crimson King zou je wel het eerste ‘echte’ progressieve rockalbum kunnen/mogen noemen. Deze plaat is de enige van de band met de originele en tevens beste line-up bestaande uit: Ian McDonald, Michael Giles, Greg Lake, Peter Sinfield en natuurlijk ‘mister King Crimson’ Robert Fripp. In The Court Of The Crimson King bevat vijf songs, waarvan er drie door de hele band geschreven zijn en twee (I Talk To The Wind en de titelsong) door McDonald en Sinfield. In The Court Of The Crimson King begint met het beste nummer van het album, met de fantastische titel 21st Century Schizoid Man; vooral de vocalen van Lake en de gitaarsolo van Fripp zijn uitmuntend te noemen. Het andere muzikale hoogtepunt is de titelsong met een overdaad aan mellotron, sfeervol fluitspel, dramatische vocalen en mooie akoestische gitaarpassages. Elke song op dit album laat een ander muzikaal gezicht van King Crimson zien en al deze muzikale richtingen zijn later terug te horen in het oeuvre van Yes, Genesis, Gentle Giant, Emerson, Lake & Palmer en nog meer progressieve rockbands. In The Court Of The Crimson King is een zeer interessante plaat, een fascinerend stuk muziek dat volgens velen wel te veel ‘geleend’ had van The Moody Blues. Commercieel gezien was het album ook een succes, want het piekte op plaats 5 in Engeland en op plek 28 in Amerika. In The Court Of The Crimson King mag in geen enkele rockcollectie ontbreken.

7. Marillion – Clutching At Straws

Clutching At Straws, het vierde studioalbum van Marillion, verschijnt op 22 juni 1987 en het is het laatste album met zanger Fish. Clutching At Straws is een conceptalbum en gaat over de ‘klassieke’ excessen van verslavingen zoals alcohol, seks en macht. De teksten en de muziek voor het album zijn geschreven en gecomponeerd in kroegen tijdens een Marillion-tournee en het concept is gebaseerd rond het fictieve karakter Torch (lees: Fish), een vaak dronken, cocaïneverslaafde, hopeloze man. Torch is ‘gevangen’ in het zogenaamde 9 tot 5-syndroom en gaat na zijn werkdag naar de kroeg om daar sterke verhalen te vertellen over dingen die hij eigenlijk nooit doet. De hoes van Clutching At Straws toont de Bakers Arms in Colchester en aan de bar zitten Lenny Bruce, Robert Burns, Truman Capote, James Dean, Jack Kerouac, John Lennon en Dylan Thomas, artiesten, schrijvers en dichters die allemaal aan drank en drugsverslavingen ‘ten onder gingen’. De muziek behoort tot het beste wat Marillion ooit op plaat heeft gezet, het is een duidelijk harder geluid met prachtige melodieën en fantastische instrumentale passages, waarbij vooral Steven Rothery een hoofdrol vervult. Zijn gitaarsolo in het misschien wel beste nummer van de plaat, Sugar Mice, behoort tot een van zijn beste en mooiste ooit; kippenvel! Andere muzikale hoogtepunten zijn Warm Wet Circles, White Russian en The Last Straw; volgens mijn bescheiden mening is Clutching At Straws het artistieke hoogtepunt van de band, maar ook hun meest ondergewaardeerde album. Marillions vierde studioalbum was een direct commercieel succes want het kwam op de tweede plaats in de Engelse hitparade binnen. Verder piekte de lp op 3 in Nederland, Zwitserland en Duitsland en op plek 4 in Noorwegen. Clutching At Straws sluit de eerste Marillion-periode met Fish af en voor sommige fans zou Marillion nooit meer Marillion zijn… Het is in ieder geval een symfonisch progrockmeesterwerk.

6. Dream Theater – Images And Words

Het tweede studioalbum van Dream Theater verschijnt op 7 juli 1992 en het is het eerste werkstuk met zanger James LaBrie. Images And Words is een uniek album, want het is een perfecte mix van het metalgeluid van de jaren negentig met de Britse progrocksound uit de jaren zeventig. Bovendien heeft het album een zeer goede balans tussen de heavy songs en de ‘ballads’. Yes maakte slechts één Close To The Edge en Dream Theater maakte slechts één Images And Words! De muziekpers was echter niet zo tevreden met het album en de hardste recensie was die van Chris Welch van het magazine Rock World. Hij noemde Images And Words te intens, melodramatisch en te veeleisend. Verder zei hij: “Luisteren naar Images And Words is net alsof je naar nucleaire wetenschappers kijkt die een atoombom aan het construeren zijn; je waardeert de expertise maar betreurt het eindresultaat!” Gelukkig waren er ook positieve kritieken. Metal Storm noemde Images And Words een meesterwerk en een historisch album. Alle nummers zijn technisch perfect uitgevoerd en wat mij betreft is Images And Words niet alleen het beste Dream Theater-album maar waarschijnlijk ook het beste progmetal-album van de jaren negentig! Aan het einde van het jaar 1993 had Dream Theater 194 Images And Words-shows gespeeld in 17 landen en was het album meer dan 500.000 keer verkocht in de USA. Het blijft Dream Theaters best verkochte album tot nu toe.

Pages: 1 2 3