Classic Rock Mag licht elke week de cruciale momenten uit de carrière van een legendarische band of artiest uit. Welke songs, optredens of gebeurtenissen achter de schermen zijn van grote invloed geweest op de loopbanen van deze iconen? Deze week werpen we een blik op de wonderbaarlijke geschiedenis van Pink Floyd. 

1. Take Up Thy Stethoscope And Walk:  Syd Barrett bedenkt The Pink Floyd Sound

Het verhaal achter een van de belangrijkste bands uit de rockgeschiedenis begint bij de architectuurstudenten Roger Waters, Nick Mason en Richard Wright, die met huisgenoot Bob Klose en Waters’ jeugdvriend Syd Barrett een groot aantal bandnamen versleten, waaronder The Tea Set. Het repertoire bestond voornamelijk uit r&b-covers. Er liep echter al een andere formatie met die naam rond, wat Barrett bewoog om de groep The Pink Floyd Sound te noemen (een samenvoeging van de voornamen van bluesmuzikanten Pink Anderson en Floyd Council). Na het vertrek van gitarist Klose werd Barrett de voornaamste gitarist en al snel namen ook de eigen composities van de eigenzinnige frontman de overhand. Eind 1966 speelde de band – inmiddels simpelweg The Pink Floyd – in de beroemde Londense UFO Club, waarna het viertal de studio indook voor enkele opnames. Deze wekten de interesse van platenmaatschappij EMI, die in maart 1967 de redelijk succesvolle eerste single Arnold Layne uitbracht. De briljante opvolger See Emily Play (opnieuw een compositie van Barrett) deed het nog beter in de hitlijst. Ook op het debuutalbum The Piper At The Gates Of Dawn – verschenen in augustus 1967– bewees Barrett zich een waar genie. The Who’s Pete Townshend noemde de plaat ooit ‘fucking awful’ (!), maar de lp staat tegenwoordig bekend als een van de belangrijkste psychedelische rockalbums. [DG]

2. “The lunatic is on the grass”: Gilmour komt, Barrett moet gaan

De opvolger van A Piper At The Gates Of Dawn werd in 1968 A Saucerful Of Secrets, en die plaat staat vooral in het teken van het vertrek van Barrett. In de maanden ervoor was het gedrag van de ooit zo briljante frontman steeds onvoorspelbaarder geworden. Op het podium kon hij tijdenlang voor zich uitstaren, om vervolgens ineens een akkoord aan te slaan dat totaal niet paste bij het nummer dat gespeeld werd. Mede daarom was een maand eerder Barretts oude schoolvriend David Gilmour al bij de band gekomen, waardoor Pink Floyd dus voor korte tijd een vijfmansband was geweest. Gilmour, de man die later om zijn zo herkenbare eigen sound bekend zou komen te staan, was ironisch genoeg juist gevraagd omdat hij bekend stond als iemand die alle mogelijke gitaarstijlen kon nabootsen en als zodanig Barretts partijen perfect kon spelen. In januari 1968 werd besloten dat het zo niet verder kon. Volgens de overlevering stopten de overige vier leden simpelweg met Barrett ophalen onderweg naar concerten. [SS]

3. Wot’s…Uh, The Deal?: Zoeken naar een eigen sound

Door bovenstaande ontwikkelingen werd A Saucerful Of Secrets vooral een album waarop Pink Floyd zoekende was. Zoekende naar hoe het verder moest zonder Barrett en zijn composities. Zoekende naar leiderschap. En zoekende naar een sound. Sommige nummers doen nog erg denken aan voorganger The Piper At The Gates Of Dawn, terwijl anderen al langzaam een andere richting aan beginnen te geven. Ook in de opvolgende jaren bleef die zoektocht een hoofdrol spelen in de muziek van Pink Floyd. Ummagumma (1969) bevatte een aantal uiterst experimentele werken van de individuele bandleden, en Atom Heart Mother (1970) klonk volgens David Gilmour ‘alsof er geen enkel idee achter zat.’ [SS]

4. Childhood’s End: Echoes

De opnamesessies voor Meddle (1971) begonnen al net zo richtingloos. Daarom besloot de band over te gaan op een aantal muzikale experimenten, die zouden uitmonden in het ruim 23 minuten durende Echoes. Ook vandaag de dag is Echoes nog één van de meest indrukwekkende werken die Pink Floyd maakte, maar het is achteraf bekeken vooral ook een blauwdruk voor Dark Side Of The Moon. Dat heeft te maken met de manier waarop alle bandleden samenwerkten om tot het eindresultaat te komen, alsook de lyrics die al meer richting de songteksten gingen die Roger Waters later zou gaan schrijven. En dan is er natuurlijk nog die zo kenmerkende samenzang van David Gilmour en Richard Wright, die in Echoes vol tot bloei komt en ook op Dark Side Of The Moon weer ingezet zou worden (Breathe).  Echoes is zonder twijfel één van de belangrijkste sleutelmomenten in de carrière van Pink Floyd. [SS]

5. The Happiest Days Of Our Lives?  The Dark Side Of The Moon

Het is mede te danken aan Alan Parsons dat Pink Floyd’s meest geprezen album nog steeds zo belachelijk goed klinkt. Volgens de geluidstechnicus was euforie tijdens de sessies ver te zoeken, zo verklaarde hij tegen het blad Mojo: “De sessies waren erg kalm, totaal niet enthousiast. Ze sprongen nooit een gat in de lucht als iets werkte. Zelfs na een verbluffende gitaarsolo zei Roger iets als: ‘O, ik denk dat we daar wel mee wegkomen, Dave’. Het was allemaal erg low-key.” Ondanks dit ogenschijnlijke gebrek aan spelplezier (dat in latere jaren alleen maar minder zou worden) zette Pink Floyd met The Dark Side Of The Moon een waar meesterwerk op band, waarin thema’s als waanzin (met duidelijke verwijzingen naar ex-collega Syd Barrett), materialisme en dood op briljante wijze samenkwamen in klassiek geworden songs als Money, Us And Them en het overdonderende The Great Gig In The Sky. Het rockkwartet had tegen die tijd al groot succes geoogst in eigen land (Atom Heart Mother kwam daar op nummer 1), maar The Dark Side Of The Moon betekende in 1973 met afstand het grootste succes van de band in Amerika tot dan toe. De lp maakte supersterren van de Pink Floyd-leden en ontbreekt vrijwel nooit in lijstjes met de beste platen uit de popgeschiedenis. [DG]

6. Shine On You Crazy Diamond: Syd Barrett verschijnt in de studio
De opvolger van Dark Side Of The Moon werd Wish You Were Here, dat vooral leunde op de compositie Shine On You Crazy Diamond. Opnieuw een duidelijke verwijzing naar oud-bandmaatje Syd Barrett, die een grotere indruk zou achterlaten dan de bandleden op dat moment konden vermoeden. Tijdens het afmixen van Shine On… verscheen er plotseling een kale, dikke man met afgeschoren wenkbrauwen in de studio. Niemand herkende hem. Toen Roger Waters doorkreeg door kreeg dat deze figuur in werkelijkheid Syd Barrett was, begon hij naar eigen zeggen te huilen. Barrett was een schim van zijn oude zelf, en leek niet te beseffen dat hij niet meer in Pink Floyd zat: hij vroeg wanneer het tijd werd om zijn partijen op te nemen. Dit was de laatste keer dat de bandleden hem zagen. Hoezeer ze dit beïnvloed heeft blijft natuurlijk gissen, maar feit is dat deze ontmoeting één van de meest legendarische (en voor de bandleden misschien ook wel één van de meest schokkende) gebeurtenissen in de geschiedenis van Pink Floyd vormt. [SS]

Syd Barrett 1975

7. Us And Them: Een fan irriteert Roger Waters

Eén van de meest legendarische anekdotes rondom Pink Floyd stamt uit de In The Flesh Tour van 1977. De populariteit van Dark Side Of The Moon, Wish You Were Here en Animals had de band naar stadions gebracht waar een heel ander publiek dan voorheen hun optredens bijwoonde. Roger Waters ergerde zich aan de mensen die eigenlijk niks over de band wisten en voortdurend overal doorheen zaten te praten. Dat ging zo ver, dat hij er op een avond één in zijn gezicht spuugde. Dit incident inspireerde Waters om aan The Wall te gaan werken: een nieuw concept waaraan onder meer de door hem gevoelde afstand tussen band en publiek ten grondslag ligt. Overigens stond het destijds nog helemaal niet vast dat The Wall het nieuwe Pink Floyd-album zou worden: Waters liet de band kiezen tussen twee verschillende concepten waarvoor hij demo’s had uitgewerkt. Het afgekeurde idee werd uiteindelijk zijn eerste soloalbum The Pros And Cons Of Hitch Hiking. [SS]

8. High Hopes: Gilmour bewaart een solotrack

Na het maken van Animals hadden de leden van Pink Floyd even behoefte aan wat tijd zonder elkaar. Roger Waters ging de concepten uitwerken die later The Wall en The Pros And Cons Of Hitch Hiking zouden worden, en zowel Richard Wright als David Gilmour kwamen met een soloalbum. Voor de titelloze plaat van Gilmour was oorspronkelijk een instrumentale demo gemaakt, die hij echter opzij schoof. In samenwerking met Roger Waters werd de track uiteindelijk doorontwikkeld tot een Pink Floyd-nummer dat we allemaal kennen: Comfortably Numb. Volgens de overlevering leidde die ontwikkeling tot hevige ruzies tussen beiden, vanwege sterk verschillende ideeën over de sound. Hoe dan ook kunnen we stellen dat Gilmours beslissing het nummer te bewaren tot het misschien wel meest legendarische Pink Floyd-nummer heeft geleid. [SS]

9. Burning Bridges: Roger Waters verlaat Pink Floyd

Volgens Roger Waters begonnen hij en zijn collega’s al na The Dark Side Of The Moon steeds verder uit elkaar te groeien. Zo zei hij in Mojo Magazine: “Daarna was het nooit meer hetzelfde. Het werd steeds minder plezierig om met elkaar te werken en het was steeds meer afhankelijk van mijn ideeën.” Dat laatste bleek wel toen in 1983 het laatste Pink Floyd-album met Waters verscheen: The Final Cut klonk als een soloalbum, waarop slechts één track was meegeschreven door David Gilmour (Not Now John). Hij en Waters richtten zich vervolgens op soloalbums (respectievelijk met About Face en The Pros And Cons Of Hitch Hiking) en in 1985 verliet laatstgenoemde de band definitief. Gilmour bleef met Nick Mason en Richard Wright de naam Pink Floyd gebruiken, ook al had Waters zijn best gedaan om dit te voorkomen. Het gevolg was dat hij Gilmour jarenlang niet meer sprak. [DG]

gilmourwaters

10. Run Like Hell: Bob Ezrin wil Pink Floyd laten rappen

Met de vaak bejubelde producer Bob Ezrin (o.a. Alice Cooper, Kiss) werkten de overgebleven leden van Pink Floyd aan een nieuw album. Het resultaat was het niet bijster sterke A Momentary Lapse Of Reason, dat een jaar later verscheen. Die plaat had totaal anders kunnen klinken, want recent werd onthuld dat Ezrin (op de foto hieronder met Mason en Gilmour) tijdens de opnames heeft geprobeerd om rapelementen in de songs te verwerken! De producer was onder de indruk geraakt van hiphop, maar gelukkig wilde Gilmour hier niets van weten. Ezrin tegen ZME Music: “Hij zei: ‘O mijn God, dat zou verschrikkelijk zijn.’ Hij kon het niet geloven. Hij vond het een vreselijk idee.’” En daarmee sprak de gitarist voor talloze Pink Floyd-fans, want hoe zou een rappende David Gilmour geklonken hebben? Wij willen er niet eens aan denken! [DG]

floydezrin

11. Remember A Day: De reünie op Live 8

The Division Bell en live-dubbelaar Pulse waren prima en bovenal uiterst succesvolle Pink Floyd-platen, maar bij veel fans werd Roger Waters nog steeds zeer gemist. Het leek al die jaren onwaarschijnlijk dat de zanger ooit nog het podium zou delen met zijn oud-collega’s. Totdat in 2005 bekend werd dat Waters, Gilmour, Wright en Mason weer samen zouden optreden tijdens de opvolger van het legendarische Live Aid (1985): Live 8. Grote namen als Paul McCartney, The Who, Deep Purple en Neil Young maakten op verschillende locaties hun opwachting, maar de Pink Floyd-reünie trok logischerwijs de meeste aandacht van alle meewerkende acts. De band stelde niet teleur. In tegendeel, het viertal verzorgde met afstand het meest magische en memorabele optreden van de dag met kippenvelversies van onder meer Wish You Were Here en Comfortably Numb. Helaas zou dit historische moment niet nog eens plaatsvinden: in 2008 overleed Richard Wright. Het overgebleven drietal stond echter toch weer samen op het podium toen Waters in 2011 met zijn The Wall-show in de O2-Arena stond en Gilmour en Mason op het podium uitnodigde voor de finale. Een volwaardige reünie kunnen fans echter op hun buik schrijven, zo meldde Waters begin dit jaar in een interview met The Sun: “Pink Floyd was voorbij in 1985, en is nog steeds voorbij.” [DG]