Classic Rock Mag licht elke week de cruciale momenten uit de carrière van een legendarische band of artiest uit. Welke songs, optredens of gebeurtenissen achter de schermen zijn van grote invloed geweest op de loopbanen van deze iconen? Deze week werpen we een blik op de wonderbaarlijke geschiedenis van Marillion.

1. Waiting To Happen: De eerste stappen
Hoewel de bezetting van Marillion inmiddels al sinds 1989 ongewijzigd is, kende de als Silmarillion gestarte band (vernoemd naar een boek van Tolkien) in de beginjaren wel degelijk de nodige personele wisselingen. Enkel gitarist Steve Rothery is al sinds de oprichting in 1979 onderdeed van de band. Langzaamaan ontstond echter de eerste ‘bekende’ bezetting die het debuutalbum Script For A Jester’s Tear opnam. Marillions stijl was destijds nog te omschrijven als neoprog en werd veel vergeleken met het oude Genesis: niet alleen vanwege de muziek, maar ook omdat de stem van zanger Fish nogal aan Peter Gabriel deed denken.

2. Charting The Single: Kayleigh en commercie

Het tweede album Fugazi zette grotendeels de lijn van Script For A Jester’s Tear voort, maar met de derde plaat Misplaced Childhood sloeg de band zijn grootste commerciële slag. Dat natuurlijk dankzij de megahit Kayleigh, waarmee plotseling een breed publiek van poprockliefhebbers aan de voeten lag van Fish en de zijnen. Marillion was groter dan groot, een status die zich deels nog door zou zetten met opvolger Clutching At Straws en de daarvan afkomstige single Incommunicado. Dat had natuurlijk zo zijn positieve gevolgen (grotere concerten) maar op de lange termijn ook negatieve (men wil ook nu nog altijd Kayleigh horen, terwijl de band dat nummer nog maar zelden speelt).

3. Seasons End: Fish vertrekt
Clutching At Straws zit vooral achteraf bekeken al vol met verwijzingen naar de moeite die Fish had met het leven dat hij leidde. Excessen en het voortdurend onderweg zijn begonnen hem op te breken. Bovendien was de boomlange Schot niet tevreden met de manager van de band, die te veel geld op zou eisen. Uiteindelijk leidde het tot zijn vertrek. Net als bij Peter Gabriel en Genesis destijds, werd gevreesd voor het voortbestaan van de band, want zeg nou zelf: Fish was met afstand het meest herkenbare element van Marillion.

4. The Chains: Hogarth komt; band houdt naam
De vervanger voor Fish werd gevonden in de vorm van Steve Hogarth, en met hem als frontman zou Marillion in de ruim twee decennia die volgden veel experimentele muzikale paden bewandelen. Als pure proggroep kan je de band inmiddels al lang niet meer classificeren, en eigenlijk is het vijftal überhaupt in geen enkel hokje te plaatsen. Met het eerste album waarop Hogarth meedeed was dat nog wel anders: het grootste deel van het materiaal was nog in de nadagen van de Fish-periode geschreven. Of er destijds een andere bandnaam overwogen is, is niet bekend, maar nodig was het op dat moment niet aangezien Seasons End een logische opvolger was van Clutching At Straws. Later zou de band aangeven dat met de kennis van nu het behouden van de bandnaam een foute beslissing is geweest. Hogarth in 2000: “Waar Marillion in de jaren 80 voor stond heeft niets meer te maken met het Marillion van nu.” En met alle vooroordelen die aan dat Marillion van de jaren 80 kleven (“progdino’s”) lijkt de naam nu vooral een last te zijn.

5. Power: Brave & Afraid Of Sunlight

Na het wat tegenvallende poppy Holidays In Eden (1991) maakte Marillion midden jaren 90 twee platen die zowel door critici als fans tot het beste werk van de band gerekend worden: Brave en Afraid Of Sunlight. Beiden markeerden een terugkeer naar de prog, vooral Brave met zijn sterk conceptuele inslag. Afraid Of Sunlight bestaat meer uit losse nummers, maar ook daar is met het onderliggende thema van beroemdheid en de negatieve gevolgen daarvan wel degelijk een lijn te ontdekken. Hoe dan ook: beide platen leverden een keur aan tracks op die voor veel fans nog steeds favorieten zijn en live regelmatig terugkeren, zoals King en The Great Escape.

6. Out Of This World: Donald Campbell wordt gevonden.
Een ander memorabel nummer uit deze periode is Out Of This World, afkomstig van Afraid Of Sunlight. De track is deels verantwoordelijk voor misschien wel het belangrijkste dat Marillion ooit voor elkaar heeft gekregen: de vondst van Donald Campbell. Deze waaghals crashte in 1967 toen hij probeerde het snelheidsrecord op water te verbreken, maar zijn lichaam en voertuig werden nooit gevonden. Out Of This World gaat over hem, en het nummer inspireerde een duiker in 2001 om op zoek te gaan naar het wrak. Met succes. Steve Rothery en Steve Hogarth waren aanwezig bij het bergen van de resten.

7. This Is The 21st Century: Internet en crowdfunding
Na Afraid Of Sunlight eindigde de samenwerking tussen Marillion en label EMI. Via een aantal omwegen zou de band echter al snel ontdekken dat platenmaatschappijen helemaal niet nodig zijn. Al in 1997 werd door Amerikaanse fans 60.000 dollar bij elkaar geraapt om Marillion naar de Verenigde Staten te halen, en vanaf het album Anoraknophobia (2001) werd begonnen met iets dat in die tijd bijna ongekend was: crowdfunding. Fans konden het album voorbestellen en met de opbrengsten daarvan werd de plaat gemaakt. Hetzelfde concept werd ook op latere albums doorgevoerd en de voorbestellers werden beloond met exclusieve uitgaven en/of hun naam in het boekje. Het is één van de vele dingen die niet alleen de connectie met de fans aangeeft, maar ook het belang dat de band al vroeg zag in communiceren via internet, iets waar Marillion al in 1996 mee begon en behoorlijk in pionierde.

8. The Answering Machine: Fans laten het computersysteem van de BBC crashen
En daarin lijkt hem de kern te zitten van het Marillion vanaf de late jaren 90: noemenswaardig commercieel succes mag er dan nauwelijks zijn en het grote publiek mag dan enkel om Kayleigh blijven schreeuwen: Marillion werkt ondertussen hard aan de connectie met de fanschare en die fanschare geeft daar ongekende trouw en loyaliteit voor terug. Zo organiseert de band Marillion Weekends in Nederland, Canada en Engeland, waar fans exclusieve optredens kunnen bijwonen. De fans op hun beurt blijven de band verdedigen: toen BBC DJ Simon Mayo in 1999 on air een vervelende opmerking over Marillion maakte, crashte binnen de kortste keren het computersysteem van de BBC vanwege de vele klaagmails.

9. Forgotten Sons: Reünie 2007
Na een aantal jaren moeizaam contact werd de relatie tussen Fish en de rest van de band in 1999 weer hersteld, maar een reünie is volgens beide partijen uitgesloten. Aan de ene kant is Marillion zoals eerder vastgesteld inmiddels eigenlijk een compleet andere band geworden, en aan de andere kant is er gewoon geen enkele behoefte.  Toch gebeurde er op 26 augustus 2007 iets unieks (en dus waarschijnlijk ook iets eenmaligs): tijdens een optreden van Fish op het Market Square in Aylesbury voegde zijn voormalige band zich bij hem om het nummer te spelen dat naar die plek vernoemd is: Market Square Heroes. Een uniek moment, dat veel fans van het eerste uur ongetwijfeld nog lang zullen koesteren.