Classic Rock Mag licht elke week de cruciale momenten uit de carrière van een legendarische band of artiest uit. Welke songs, optredens of gebeurtenissen achter de schermen zijn van grote invloed geweest op de loopbanen van deze iconen? Deze week werpen we een blik op de wonderbaarlijke geschiedenis van Black Sabbath.

1. Hand Of Doom: Tony Iommi verliest zijn vingertoppen

Eén van de meest herkenbare elementen in de sound van Black Sabbath is natuurlijk die zo unieke gitaarsound van Tony Iommi. Geniaal en baanbrekend, maar het diepe en zware geluid ontstond eigenlijk meer uit noodzaak dan uit artistieke overwegingen. Iommi moest zich namelijk een aparte speelstijl aanleren nadat hij in 1965 bij een bedrijfsongeval in een metaalfabriek twee vingertoppen verloor. In eerste instantie wilde hij stoppen met gitaarspelen, maar een vriend overtuigde hem van het tegendeel door hem naar Django Reinhardt te laten luisteren, een jazzgitarist die ook vingers miste. Gelukkig maar, anders hadden we Black Sabbath misschien nooit gekend! [SS]

maxresdefault

2. Ozzy Zig Needs Gig: Ozzy Osbourne plaatst advertentie in locale platenzaak

Ozzy Osbourne had al enige ervaring opgedaan bij lokale bandjes The Prospectors en The Black Panthers voordat de jonge zanger een advertentie plaatste in een platenzaak in Birmingham, met de pakkende tekst: “Ozzy Zig Needs Gig”. (waar de naam ‘Zig’ vandaan komt, weet Osbourne zelf ook niet meer, zo meldt hij in zijn autobiografie I Am Ozzy). Terrence ‘Geezer’ Butler reageerde en de band Rare Breed was geboren. Ook Tony Iommi zag de advertentie en klopte samen met drummer Bill Ward aan bij Ozzy. Rare Breed (volgens de flamboyante zanger toch al geen beste act) ging uit elkaar, en met Iommi en Ward vormden Butler en Osbourne The Polka Tulk Blues Band. Deze bandnaam werd later ingekort tot Polka Tulk en vervolgens omgedoopt tot Earth. [DG]

Black_Sabbath_Photo_1969

3. Polka Tull: Tony Iommi wordt tijdelijk gitarist van Jethro Tull

Earth timmerde in 1968 flink aan de weg met optredens in de befaamde Star Club in Hamburg, waar The Beatles eerder optraden. De band stond ook in het voorprogramma van Jethro Tull. De gitarist van die opkomende act, Mick Abrahams, vertrok en zijn vervanger was niemand minder dan Iommi (die hiermee voor het eerst van het sterrendom mocht proeven). Het klikte niet echt tussen hem en frontman Ian Anderson en de samenwerking was van korte duur. Iommi bleef wel lang genoeg aan om gefilmd te worden voor The Rolling Stones’ beroemde Rock & Roll Circus (de audio van Jethro Tull’s optreden bestaat echter gewoon uit studio-opnames). Aangezien de band een nogal streng werkschema had, moest Iommi in zijn korte tijd bij Jethro Tull regelmatig vroeg opstaan. De ervaring leerde hem naar eigen zeggen in ieder geval discipline bij. [DG]

4. The End Of The Beginning: Earth verandert bandnaam in Black Sabbath

Hoewel het viertal duidelijke bluesroots had, begon Earth ook eigen materiaal te schrijven dat heel wat heavier was dan dat van andere bands die de Star Club aandeden. Latere Sabbath-klassiekers als N.I.B. en Fairies Wear Boots stonden al op de setlist. Aangezien er nog een band rondliep onder de naam Earth, was een naamsverandering een logisch gevolg. Het duister en mysterieus klinkende Black Sabbath was in 1963 de titel van een horrorfilm met Boris Karloff (een van de grootste acteurs in het genre) en paste natuurlijk voortreffelijk bij het loodzware repertoire van de groep. Black Sabbath werd ook de titel van het eerste album (verschenen op vrijdag de 13e 1970) en de schokkende, demonische openingstrack. [DG]

5. The Riffmeister: Iommi speelt toevallig de riff van Paranoid

De meest geniale dingen ontstaan niet door er overdreven lang bij na te denken. Dat bewijst Paranoid wel. Het tweede album van Black Sabbath bestond vooral uit materiaal dat rond de tijd van het titelloze debuutalbum al geschreven was, maar er bleek een song te weinig en dus moest er snel een ‘opvuller’ komen. Iommi bleek nog een gitaarlickje achter de hand te hebben, waar Geezer Butler snel een tekst bij schreef. Het nummer werd meteen opgenomen; Bill Ward zou later verklaren dat het hele proces maar een minuut of 25 in beslag had genomen. Vijfentwintig belangrijke minuten: want met Paranoid was in één klap het meest legendarische nummer van Black Sabbath geboren. [SS]

6. Wheels Of Confusion: Bandgeluid wordt commerciëler, Ozzy verlaat de band

Na een reeks van zes loodzware, imponerende studioalbums in de eerste helft van de jaren zeventig, werd het geluid vanaf het minder enthousiast ontvangen Technical Ecstasy (1976) wat commerciëler. Veel fans misten de duistere teksten van de vroege platen en sommige critici maakten zelfs vergelijkingen met Queen (en dat was niet positief bedoeld). Ozzy had het steeds minder naar zijn zin in de band en vertrok in 1977 tijdelijk. Zijn vervanger was Dave Walker (voorheen van  o.a. Fleetwood Mac), maar net voor de opnames van Never Say Die! keerde Osbourne terug. Hoe Sabbath met Dave Walker klonk, is hieronder te beluisteren in een vroege versie van Junior’s Eyes. [DG]

7. A Hard Road: Ozzy Osbourne wordt uit Black Sabbath gezet

Ozzy was even terug, maar de sessies leverden geen bijster memorabele plaat op, al zou Black Sabbath in latere lineups nog wel minder werk afleveren. Ook op het podium was de band niet meer zo in vorm als in de beginjaren, wat volgens de overige leden te wijten was aan het overmatige drank- en drugsgebruik van Ozzy. Dit leidde tot het ontslag van de frontman, maar voor beide partijen pakte dit juist erg goed uit. Met ex-Rainbow-zanger Ronnie James Dio verscheen een van de beste Sabbath-platen in 1980 (Heaven And Hell) en Osbourne startte een succesvolle solocarrière. [DG]

8. Deep Sabbath: Deep Purple’s Ian Gillan wordt frontman van Black Sabbath

Ook aan de hervonden creativiteit met Dio als frontman kwam een einde, toen de zanger in 1982 alweer vertrok om zijn eigen band te vormen. Black Sabbath moest weer op zoek naar een nieuwe vocalist en de opmerkelijke keuze viel op Deep Purple’s Ian Gillan. Het resulterende album Born Again (1983) werd vernietigend ontvangen door de critici, hoewel de lp in eigen land een hogere positie in de albumlijst bereikt dan de meeste eerdere platen. Deep Purple en Black Sabbath waren allebei belangrijk voor de hard rock en metal, maar Gillan paste niet echt in de band. De pers noemde de band dan ook gekscherend ‘Deep Sabbath’. Uiteindelijk keerde Gillan terug naar het opnieuw bijeengekomen Deep Purple en zou Sabbath nog vaak van bezetting wisselen. [DG]

9. Never Say Die! Reünie, reünie en reünie

Voor het eerst in 7 jaar kwam in 1985 de originele lineup van Black Sabbath eenmalig weer bij elkaar voor een optreden op Live Aid. In de reguliere lineup was intussen het één en ander veranderd: Gillan was terug naar Deep Purple en Geezer Butler was ook met eigen projecten gestart. Iommi had als enig overgebleven origineel Sabbath-lid de band op pauze gezet om aan een soloplaat te werken, maar label Warner bracht Seventh Star uiteindelijk toch uit als een Black Sabbath-plaat. Het was het begin van een Black Sabbath met een belachelijk grote reeks bezettingswisselingen. Intussen was er ook nog weer een eenmalige reünie van de originele bezetting, in 1992 tijdens de afscheidstour van Osbourne. Maar in 1997 gebeurde het ondenkbare: de originele lineup kwam wéér bij elkaar, en dit keer voor een complete tour en een livealbum! [SS]

10. Born Again: Black Sabbath maakt grote comeback met 13

Nadat Ozzy zich weer ging richten op solowerkzaamheden (zoals gefilmd worden in zijn eigen huis terwijl hij zo dom mogelijk overkomt) gingen de overige leden weer verder zonder hem. Ward vertrok vanwege muzikale meningsverschillen; Dio kwam terug als zanger. De naam Black Sabbath kon niet gebruikt worden omdat de rechten daarvoor sinds de reünie eind jaren 90 weer bij alle originele bandleden lagen, dus werd gekozen voor bandnaam Heaven And Hell. In 2011 gebeurde (opnieuw) het ondenkbare: weer kwam de originele bezetting bij elkaar (en weer was Bill Ward snel vertrokken, deze keer om financiële redenen) en ditmaal is de reünie groter dan ooit: met 13 ligt deze week voor het eerst sinds 1978 een nieuw studioalbum met Ozzy in de winkels. [SS]