Vandaag is het precies 25 jaar geleden dat een van de mooiste stemmen in de muziek ons ontviel: op 6 december 1988 overleed Roy Orbison aan een hartaanval. De timing had nauwelijks sneuer kunnen zijn: na bijna twintig jaar in de muzikale marge was ‘The Big O’ juist richting een succesvolle comeback aan het koersen, die overigens gevoed werd door een aantal opmerkelijke classic rockers. Wij kijken aan de hand van hen terug op de comeback die Orbison zelf grotendeels niet meer meemaakte.

Na zijn grote successen in de jaren 60 ging het snel bergafwaarts met de carrière van Roy Orbison. Zijn albums werden zienderogen minder (met de rampzalige discoplaat Laminar Flow uit 1979 als dieptepunt) en van enig commercieel succes was al helemaal geen sprake meer. Een klein lichtpuntje kwam nog in 1980, toen hij met zangeres Emmylou Harris een bescheiden hit scoorde met That Lovin’ You Feelin’ Again (uit de film Roadie met Meat Loaf in de hoofdrol). Hiervoor ontving het gelegenheidsduo bovendien een Grammy.

Voor een definitieve comeback moesten echter nog heel wat stappen worden gezet, en in al die stappen speelden classic rockers een duidelijke rol.

1. Van Halen

De eerste stappen richting een ‘herontdekking’ werden begin jaren 80 gezet, toen er een aantal goed ontvangen coverversies van Orbison-klassiekers werden opgenomen. De bekendste en meest succesvolle was ongetwijfeld de Don McLean-vertolking van Crying, maar wat Van Halen met Oh, Pretty Woman deed was misschien nog wel een stuk belangrijker. Deze single die uiteindelijk op het album Diver Down (1982) terechtkwam, werd min of meer in een opwelling opgenomen en liet voor het eerst een compleet nieuw (en vooral jonger) publiek kennismaken met het werk van Orbison. Ook voor Van Halen zelf was het een belangrijke track: het werd hun tweede Top 20-single in de Verenigde Staten.

2. Bruce Springsteen

Het jaar 1987 was belangrijk voor Roy Orbison, dankzij twee personen die zijn definitieve comeback in gang wisten te zetten: David Lynch en Bruce Springsteen. Lynch gebruikte Orbisons track In Dreams in zijn film Blue Velvet (overigens zonder toestemming van de zanger zelf), wat een enorme stroom aandacht opleverde. Springsteen zorgde er op zijn beurt voor dat Orbison werd opgenomen in de tweede lichting van de Rock And Roll Hall Of Fame en gaf een mooie speech bij de introductie: “Ik heb zijn platen nog altijd bij me als ik op tournee ga, en ik zal nooit vergeten wat hij voor mij betekent en betekend heeft toen ik jong en bang voor de liefde was.” The Big O was van grote invloed op The Boss en wordt zelfs genoemd in diens nummer Thunder Road: ‘Roy Orbison singing for the lonely’. Enkele maanden later speelde Springsteen nog gitaar tijdens een eenmalig tv-concert van Orbison, dat later als A Black And White Night uitgebracht werd. Andere muzikanten die hier in de begeleidingsband opdoken waren onder meer Jackson Browne, Elvis Costello en Tom Waits.

3.Jeff Lynne (& Tom Petty)

Met het album In Dreams: The Greatest Hits en het duet Crying met zangeres k.d. lang konden de eerste vruchten van bovenstaande gebeurtenissen worden geplukt. Het ging in beide gevallen echter om heropnames van oude hits, en Orbison wist dat nu de tijd rijp was om weer met een album vol nieuw materiaal te komen. Een van de producers met wie hij hiervoor de samenwerking aanging, was Jeff Lynne. De voormalig ELO-frontman was in de wolken met het succes van het door hem geproduceerde George Harrison-album Cloud Nine, en liet zijn management contact opnemen met Orbison om te kijken of hij ook met deze jeugdheld van hem een samenwerking kon aangaan. Uiteindelijk besloten de twee om eind 1987 materiaal te gaan schrijven, waarvoor ook Tom Petty werd uitgenodigd. Gezamenlijk schreven zij de song die uiteindelijk Orbisons postume megahit zou worden: You Got It.

Het nummer werd in april 1988 opgenomen, en in dezelfde maand zouden de drie dankzij George Harrison opnieuw bij elkaar komen in de studio van Bob Dylan, om het b-kantje Handle With Care op te nemen. En zoals we allemaal weten werd dat nummer uiteindelijk geen b-kantje, maar het begin van Traveling Wilburys, opnieuw een belangrijke schakel in de hernieuwde interesse voor Roy Orbison. Het succes hiervan maakte hij bovendien nog net mee, want Traveling Wilburys Vol. 1 verscheen anderhalve maand voor zijn dood. Lees alles over Traveling Wilburys in onze special.

In 1992 zou Jeff Lynne nog de nooit uitgebrachte demo I Drove All Night oppoetsen, opnieuw met groot succes. Dit nummer was in 1987 opgenomen met Billy Steinberg en Tom Kelly, die de track specifiek met Roy Orbison in gedachten hadden geschreven. Om verschillende redenen werd zijn vertolking toen echter niet uitgebracht en ging Cyndi Lauper in 1989 met het nummer aan de haal.

4. Mike Campbell

Op het uiteindelijk postuum verschenen album Mystery Girl, waarvan de meeste nummers in de maanden voor Orbisons dood waren opgenomen, duikt ook Tom Petty’s gitarist en rechterhand Mike Campbell op. Hij produceerde samen met Orbison vier nummers van het album, waarvan met name In The Real World en The Only One opvallen: prachtige ballads die tot de hoogtepunten van het album behoren.

5.Bono

De meest opmerkelijke naam die op Mystery Girl opduikt, is ongetwijfeld Bono. De zanger schreef en produceerde het nummer She’s A Mystery To Me, dat door velen als de beste track van de plaat werd gezien. Terwijl Bono op tournee was ter promotie van het U2-album The Joshua Tree, luisterde hij tijdens een slapeloze nacht de eerdergenoemde soundtrack van David Lynch’ Blue Velvet, waarop In Dreams zijn aandacht bleef trekken. Toen hij vervolgens toch in slaap viel, werd hij de volgende ochtend wakker met een melodie in zijn hoofd waarvan hij dacht dat het een ander Roy Orbison-nummer moest zijn. Het bleek echter de compositie die uiteindelijk She’s A Mystery To Me werd.

Terwijl Bono na een optreden in Londen aan het nummer werkte en tegen zijn collega’s maar bleef volhouden dat het nummer een Roy Orbison-gevoel had, bleek Orbison zelf die avond het concert van U2 te hebben bijgewoond met zijn vrouw en kinderen (die fan waren van de band). Hij kwam backstage voor een ontmoeting, waarna de samenwerking natuurlijk al snel in gang werd gezet.

Zoals gezegd kon Roy Orbison zelf het succes van Mystery Girl niet meer meemaken: vandaag precies 25 jaar geleden bezweek hij aan een hartaanval. We kunnen echter veilig stellen dat zonder de hulp van al die classic rockers die hem zo bewonderden, Orbisons nalatenschap er heel anders uit had gezien. Met Traveling Wilburys Vol. 1, Mystery Girl en de restjesplaat King Of Hearts verscheen op de valreep nog het nodige prachtmateriaal van The Big O. En daar mogen we blij mee zijn.