Elke week licht Classic Rock Mag een ‘verborgen juweel’ uit, een plaat die om wat voor reden dan ook totaal ondergewaardeerd werd of tot vandaag de dag onderbelicht bleef. Deze week is dat Toto’s soundtrack voor de film Dune uit 1984.

De keuze voor een soundtrack om uit te lichten als ‘verborgen juweel’ is misschien een vreemde. Toto mag dan wel een grote naam uit de classic rock zijn, de score voor de geflopte film Dune (1984) is grotendeels instrumentaal en wijkt alleen al om die reden af van het overige werk. Maar de succesvolle band bewijst zijn veelzijdigheid op een van de betere soundtracks gemaakt door een rockact.

Hoewel de sciencefictionfilm Dune tegenwoordig enige populariteit geniet onder liefhebbers van cultfilms, wordt de peperdure verfilming van Frank Herberts boek in 1984 rampzalig ontvangen. Ondanks een aantal bijblijvende scènes resulteert het ambitieuze werk van de geniale regisseur David Lynch – die nog een Oscarnominatie kreeg voor zijn vorige project The Elephant Man (1980) – in een uiterst rommelige, voor velen onbegrijpelijke film die logischerwijs genadeloos flopt. Lynch zelf wil de film ook het liefst zo snel mogelijk vergeten.

Redenen voor het mislukken van Dune zijn makkelijk te vinden. Het acteerwerk (van onder anderen superster Sting) is bijzonder houterig, het scenario van Lynch rammelt aan alle kanten en de vele uren aan film worden teruggebracht tot twee uur en een kwartier, waarin het verhaal alleen nog duidelijk is voor kijkers die ook het boek hebben gelezen. Voor anderen valt weinig meer te genieten dan een aantal opzienbarende speciale effecten en de meeslepende score van Toto (en Brian Eno). Het is dan ook niet overdreven om te beweren dat de soundtrack te goed is voor de film. De instrumentale plaat klinkt slechts bij vlagen als Toto, waardoor ook haters van de band deze score zouden kunnen waarderen.

Na het met Grammy’s overladen megasucces Toto IV (1982) is de carrière van de band in 1984 alweer een beetje ingezakt. Opvolger Isolation (met de nieuwe zanger Fergie Frederiksen) verkoopt veel minder goed en uiteraard brengt een soundtrack daar doorgaans weinig verandering in. Alle tracks op de lp zijn gecomponeerd door leden van Toto, met uitzondering van Prophecy Theme. Dit adembenemende stuk is een van de beste werken van Brian Eno (ex-Roxy Music), die het componeerde met broer Roger Eno en producer Daniel Lanois.

In bepaalde opzichten is Toto’s score voor Dune vergelijkbaar met de Flash Gordon-soundtrack van Queen (1980). Beide platen zijn gemaakt voor weinig geslaagde sciencefictionproducties, bestaan (grotendeels) uit korte, instrumentale stukken en bevatten fragmenten van dialoog uit de films. Maar waar Flash Gordon vaak gezien wordt als een van de minst indrukwekkende releases van Queen, is Dune juist een hoogtepunt in de carrière van Toto.

Voor de 16 eigen composities op de oorspronkelijke uitgave van de soundtrack worden de leden van Toto ondersteund door The Vienna Symphony Orchestra en The Vienna Volksoper Choir, onder leiding van toetsenist David Paich’s vader Marty. Na een proloog, voorzien van een gesproken introductie door actrice Virginia Madsen, klinkt de memorabele en later terugkerende melodie van de Main Theme.

Van de vreemde percussie in Robot Fight en de fenomenale Desert Theme tot het betoverende afscheidsthema Take My Hand is deze soundtrack erg gevarieerd, met slechts een bijrol voor de gitaar van Steve Lukather en al helemaal geen ruimte voor zanger Frederiksen. Dune geeft drummer Jeff Porcaro en toetsenisten David Paich en Steve Porcaro meer ruimte om hun kunsten te vertonen. Belangrijker nog: de muziek ondersteunt de film uitstekend, maar de plaat laat zich ook goed beluisteren zonder de beelden erbij. Een completere score is overigens te vinden op de 30 tracks tellende heruitgave uit 1997.

Gelukkig voor regisseur Lynch krijgt hij voor zijn volgende project meer artistieke vrijheid en dat levert het meesterwerk Blue Velvet (1986) op. Ook Toto vindt later in de jaren tachtig weer artistiek succes. Eerst met de single I’ll Be Over You (1986), vervolgens met het vooral in Nederland zeer populaire album The Seventh One (1988). Overigens is de titel van die plaat niet helemaal correct, aangezien het eigenlijk het achtste Toto-album is. Ergens wel begrijpelijk dat de band Dune niet meerekent, want een soundtrack als deze wijkt nu eenmaal af van een regulier studioalbum. Tenminste, we nemen aan dat dit de reden is. Een fraaie soundtrack als deze wordt zelden gemaakt door een rockband en er is dan ook geen reden voor de bandleden om zich voor deze plaat te schamen.