Het is natuurlijk vooral te danken aan de onsterfelijke titeltrack van 17 minuten dat Iron Butterfly’s In-A-Gadda-Da-Vida een legendarisch album werd. De lp verscheen vandaag precies 45 jaar geleden.

Er zijn verschillende verhalen over het ontstaan van de titel In-A-Gadda-Da-Vida. Wij gaan maar even af op de versie beschreven in het boekje bij de cd-remaster van de plaat (uitgebracht in 1995). Zanger/toetsenist Doug Ingle is in 1968 bezig met een nieuw lied met de werktitel In The Garden Of Eden. In zijn appartement boven een nachtclub in Hollywood heeft hij op lege maag liters wijn naar binnen gegoten en hij kan de naam van de song niet meer fatsoenlijk uitspreken.

Drummer Ron Bushy komt thuis en treft de bezopen Ingle aan. Als de twee Iron Butterfly-mannen samen het lied verder uitwerken, vraagt Bushy aan Ingle wat de titel mag wezen. “In-A-Gadda-Da-Vida”, antwoordt de zanger. Zijn collega vindt de regel catchy, maar Ingle wil er de volgende dag in eerste instantie niets van weten. De titel blijft toch hangen en zodoende ontstaat een ware rockklassieker.

De platenmaatschappij kort de track voor de singlerelease flink in, maar de albumversie van ruim 17 minuten wordt net zo legendarisch als de hituitvoering. Het complete In-A-Gadda-Da-Vida neemt op de gelijknamige lp een volledige plaatkant in en behoort tot het beste van de sixtiesrock. Niet alleen dankzij Ingle’s griezelige lage stem en sublieme orgelintro en de verpletterende, vaak geïmiteerde riff (luister ook naar In-A-Gadda-Stravinsky van Frank Zappa’s album Guitar), maar ook dankzij de lange, ongepolijste solo’s van de verschillende bandleden.

Het album is de opvolger van debuut Heavy, uit hetzelfde jaar. In de tussentijd wisselt Iron Butterfly al van bezetting. De eind vorig jaar overleden Lee Dorman neemt de plaats in van Jerry Penrod en gitarist Eric Brann vervangt Danny Weis. Tijdens de audities voor de nieuwe gitarist laten ook Neil Young (die in deze periode net de breuk met zijn band Buffalo Springfield achter de rug heeft) en Jeff Beck weten interesse te hebben in deze positie. Het is moeilijk voor te stellen hoe Iron Butterfly had geklonken met Young of Beck in de lineup.

De eerste zijde van de lp bestaat uit vijf songs die weliswaar inferieur zijn aan het prijsnummer, maar vaak toch wat onderschat worden. Vier daarvan zijn eveneens van Ingle’s hand, met onder meer de aanstekelijke opener Most Anything You Want. Nieuwelingen Brann en Dorman zijn verantwoordelijk voor de overige, prima song Termination.

Toch is het In-A-Gadda-Da-Vida waardoor Iron Butterfly vaak gezien wordt als een voorloper van de heavy metal, samen met bands als Steppenwolf, Blue Cheer en Vanilla Fudge. Ondanks het succes van de volgende lp Ball (1969) – die zelfs een hogere positie in de Amerikaanse albumlijst weet te bemachtigen dan deze klassieker – zien velen de band vooral als een ‘one hit wonder’. Dat klinkt misschien wat sneu, maar dankzij In-A-Gadda-Da-Vida wordt Iron Butterfly nooit vergeten.