Maandag 10 augustus kwam het verdrietige nieuws naar buiten dat Martin Birch, een van de engineers van heavy metal, op de leeftijd van slechts 71 jaar is overleden.

Bij velen zal er niet direct een lampje gaan branden bij de naam Martin Birch. Enerzijds omdat de beste man zichzelf bijna dertig jaar geleden met pensioen liet gaan, anderzijds omdat hij als een zeer bescheiden persoon volledig achter de schermen werkte.

Birch werd in 1948 geboren in het plaatsje Woking in Engeland. Al op twintigjarige leeftijd werkte hij als engineer aan albums van Faces, Wishbone Ash en Jeff Beck. Hij produceerde vijf albums voor Fleetwood Mac tussen 1969 en 1973. Ook leerde hij Deep Purple kennen, waarbij hij aan uiteindelijk elf albums meewerkte, waaronder twee Britse nummer 1-albums: Fireball en Machine Head.

In de jaren ’70 ontwikkelde Birch samen met de bands waar hij mee werkte een nieuw hardrock-geluid, met een zware ritmesectie, complexe (vaak dubbele) gitaarpartijen en dominante zang. Bands als Whitesnake, Rainbow en Black Sabbath maakten met behulp van Birch vernieuwende en succesvolle albums. Opvallend aan de werkwijze van Birch is dat hij langere tijd achtereen aan dezelfde band verbonden bleef. In 1983 zei Birch tegen Best Magazine daarover: “Ik denk zeker dat je het beste uit een band kan halen als je ze door en door kent en begrijpt. Ik denk dat producers die voor een album ingevlogen worden weinig diepgang kunnen bereiken.” Hierdoor hield Birch warme vriendschappen over aan zijn werk. David Coverdale twitterde dat hij met pijn in zijn hart moest mededelen dat zijn vriend overleden was.

De langste werkrelatie onderhield Birch met Iron Maiden, waarvoor hij exclusief producer was. Vanaf Killers uit 1981 produceerde Birch negen albums op rij, tot aan Fear Of The Dark uit 1992. Hij hielp Dickinson zichzelf te overtreffen op The Number Of The Beast. Iron Maiden is Birch’s favoriete band: “Binnen Maiden is er een enorme eenheid en niemand probeert boven het team te staan.” Deze waardering is wederzijds. In zijn biografie What Does This Button Do? Schrijft Bruce Dickinson hoe ze Birch Marvin noemden wanneer hij dronken was geworden. De bescheiden Martin veranderde als een soort Jekyll en Hyde in de overmoedige druktemaker Marvin.