Elke week licht Classic Rock Mag een ‘verborgen juweel’ uit, een plaat die om wat voor reden dan ook totaal ondergewaardeerd werd of tot vandaag de dag onderbelicht bleef. Deze week is dat III Sides To Every Story, het derde album van Extreme uit 1992.

Hardrockliefhebbers weten wel beter, maar Extreme wordt door het grote publiek al jaren gezien als een eendagsvlieg. De zoete ballad More Than Words is niet representatief voor het leeuwendeel van het overige werk, zoals de vijf albums van de band duidelijk maken. In 1992 kwam Extreme zelfs met een waar meesterwerk op de proppen, maar de verkoop viel tegen en III Sides To Every Story belandde snel in de vergetelheid.

Op de eerste twee albums van het sterk door classic rockbands als Queen en Van Halen beïnvloedde Extreme vallen vooral de verbazingwekkende gitaarkunsten van Nuno Bettencourt op, zonder twijfel een van de beste gitaristen van de jaren tachtig en negentig. Zijn talenten overschaduwen de overige leden op de eerste twee albums Extreme (1989) en Pornograffitti (1990), al bewijst Gary Cherone zich – vooral in de studio – een goede rockzanger.

De single More Than Words wordt in 1990 een succes, nadat Get The Funk Out al een mindere hit was. Ook het tegenwoordig nog weinig op de radio gedraaide Hole Hearted blijkt succesvol. Nuno Bettencourt staat een jaar later met de vier gitaariconen Brian May, Joe Satriani, Steve Vai en Joe Walsh op het podium voor een ‘Guitar Legends’-concert in Sevilla, en in 1992 geeft Extreme een geslaagd optreden tijdens The Freddie Mercury Tribute Concert. De hardrockwereld lijkt weer een sterformatie rijker.

Cherone, Bettencourt, bassist Pat Badger en drummer Paul Geary (even later vervangen door Mike Mangini) besluiten van het derde album een ambitieus conceptalbum te maken, verdeeld in drie delen: ‘Yours, Mine & The Truth’. Dat Bettencourt de belangrijkste man binnen het uit Boston afkomstige Extreme is, mag duidelijk zijn: hij produceert, schrijft, zingt, orkestreert en speelt naast gitaar alle toetsinstrumenten. III Sides To Every Story laat perfect horen wat de band allemaal in huis heeft en – ook niet onbelangrijk – hoe veelzijdig dit viertal kan zijn.

Het eerste gedeelte (‘Yours’) bestaat uit hardrocksongs zoals we die van de band gewend waren op de eerste twee albums. Zo opent de plaat – na een geinig, gesproken intro – met de razende rocker Warheads, waarin Bettencourt zich weer lekker mag uitleven met wervelende riffs en flitsende solo’s:

Een van de tracks op het hardrockgedeelte wordt in 1992 uitgebracht als single. Rest In Peace heeft net als Warheads een stevige protestsong waarin Bettencourt wederom een krankzinnig goede solo speelt. De single blijkt echter geen groot succes, ondanks een mooie videoclip die voor enige opschudding zorgt. De band wordt aangeklaagd, want het idee voor de video ‘geleend’ van de korte film Neighbours.

Het ‘Mine’-gedeelte van III Sides To Every Story bestaat juist uit rustiger werk van persoonlijker aard. In deze reeks songs is het niet alleen Bettencourt die schittert. Cherone’s emotionele zang in God Is Dead? bezorgt bijvoorbeeld het nodige kippenvel, en de veelgeprezen samenzang van Cherone en Bettencourt maakt wederom indruk. Overigens missen cd-kopers het lied Don’t Leave Me Alone, dat op vinylversies na God Is Dead? volgt. De band brengt de melodieuze ballads Tragic Comic en Stop The World uit als singles, maar een hit van het formaat More Than Words blijft uit. Vooral Tragic Comic had een beter lot verdiend.

Het afsluitende ‘Truth’-onderdeel van III Sides To Every Story is het grootse epos Everything Under The Sun, waarin Extreme zichzelf overtreft. In dit drieluik loopt het kalme Rise ‘N’ Shine over in het stevige Am I Ever Gonna Change, om uiteindelijk samen te komen aan het einde van het slotstuk Who Cares? Menig progrockband zou jaloers zijn op een schitterend gearrangeerd stuk van dergelijke klasse. Wie had ooit gedacht dat een hardrockband met pretentieloze en Van Halen-achtige rocksongs als He-Man Woman Hater en Li’l Jack Horny in staat was zo’n verbijsterend meesterwerk op plaat te zetten?

Het blijft jammer dat het grote publiek Extreme vooral kent van More Than Words en dat het 21-minuten durende Everything Under The Sun vrij onbekend is gebleven. Deze mannen hadden veel meer in hun mars, zoals het grootste gedeelte van III Sides To Every Story bevestigt. Opvolger Waiting For The Punchline (1995) komt niet in de buurt van deze kwaliteit en wordt een flop.

Na de breuk met zijn collega’s brengt Nuno Bettencourt een uitstekend soloalbum uit (Schizophonic, 1996) en Gary Cherone maakt als zanger van Van Halen een draak van een plaat: Van Halen III (1998). Pas in 2008 brengt het opnieuw bijeengekomen Extreme weer een album uit, Saudades De Rock, een artistieke comeback. Toch evenaart ook die plaat III Sides To Every Story, het meesterwerk van Extreme, niet. Het is dit album waarop de hardrockers bij vlagen de genialiteit van het beste werk van hun grote voorbeeld Queen evenaren. In Everything Under The Sun zelfs 21 minuten lang.